Alle soorten › Duifachtigen › Duiven › Bisschopskwartelduif

Bisschopskwartelduif | Geotrygon violacea

Violaceous Quail-Dove | Paloma perdiz violácea | Juriti-vermelha

De bisschopskwartelduif is een kleine, gedrongen grondduif van het binnenste van vochtig laaglandbos, met een paarsglanzende rug en een lichte kop zonder strepen. In het gidsgebied is hij schaars en plaatselijk, met een verspreid voorkomen in Colombia en Bolivia. Hij leeft verborgen op de bosbodem en wordt vooral opgemerkt wanneer hij voor je voeten opvliegt.

Bisschopskwartelduif (Geotrygon violacea)
Foto: Sidnei Dantas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zacht, laag en wat dof oeh of woe-oe, met regelmatige tussenpozen herhaald vanaf een tak dicht boven de grond; vaak lang achter elkaar.

Luister: ZangXC1074911

Opname: Fernando Igor de Godoy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

22–24 cm, gedrongen, met een korte staart en vrij lange poten. Het voorhoofd en het gezicht zijn lichtgrijs tot witachtig, zonder de wangstreep die andere kwartelduiven hebben; de kruin is grijzer. Nek en mantel zijn roodbruin met een sterke paarse tot violette glans; vleugels en staart zijn kastanjebruin. De keel is wit, de borst lichtgrijs met een lila tot wijnrode zweem, de buik wit. Snavel en oogring zijn rood, de iris oranje tot rood, de poten roodroze. Het vrouwtje is doffer, met een meer olijfbruine rug en minder glans; jonge vogels zijn bruiner, met rossige randen aan de veren.

Verwarrings­soorten

De rosse kwartelduif Geotrygon montana is in het gidsgebied veel algemener en heeft een duidelijke donkere wangstreep op een lichte wang, rossiger bovendelen en, bij het vrouwtje, olijfbruine tinten. De saffierkwartelduif Geotrygon saphirina in het westen van het Amazonegebied heeft een witte wangstreep, een blauwgrijze kruin en een witte onderzijde. Duiven van het geslacht Leptotila zijn groter, langer van staart en bruingrijs, met witte staarthoeken.

Leefgebied

Het binnenste van vochtig en halfvochtig laagland- en heuvelbos, ook galerijbos en oud secundair bos, vooral beneden 1000 m. Loopt alleen of in paren over de bosbodem en zoekt zaden, gevallen vruchten en kleine ongewervelden. Het nest is een los platform van takjes in een struik of lage boom.

Verspreiding en trek

Plaatselijk en schaars. In Colombia verspreid in het noorden en in de middenloop van de Magdalenavallei, plaatselijk ook in het oosten. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Voor Peru zijn er slechts enkele meldingen; voor Ecuador is de soort niet vastgesteld. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Nicaragua tot Panama, in Venezuela en Suriname, en in Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het meest kans in vochtig laaglandbos in het oosten van Bolivia, waar je in de vroege ochtend op zijn lage roep kunt letten. Vliegt vaak pas op het laatste moment op en verdwijnt dan laag tussen de stammen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied schaars en weinig gemeld; gevoelig voor ontbossing en versnippering van het laaglandbos.

Wetenschappelijke naam

Geotrygon violacea | (Temminck, 1809)

Temminck beschreef de soort in 1809 als Columba Violacea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Geotrygon werd in 1847 ingevoerd door Gosse. De geslachtsnaam combineert Grieks geō-, 'grond-', met trugōn, 'tortelduif'. De soortnaam komt van Latijn violaceus, 'violetkleurig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Amerika (volgens de beschrijving).