Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Blauwbaardhelmkolibrie
Blauwbaardhelmkolibrie | Oxypogon cyanolaemus
Blue-bearded Helmetcrest | Chivito de Santa Marta | Capacete-de-barba-azul
De blauwbaardhelmkolibrie leeft alleen in het páramo van de Sierra Nevada de Santa Marta in het noorden van Colombia. Het mannetje draagt een lange, puntige kuif en een smalle baard met een blauwe middenstreep. Tussen 1946 en 2015 werd de soort niet met zekerheid waargenomen; sindsdien is hij op meerdere plekken in het hooggebergte teruggevonden.
Geluid
Weinig gedocumenteerd. Een zacht, droog tsit; in de vlucht is soms het zoemen van de vleugels te horen.
Opname: Manuel Espejo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm, met een korte, rechte zwarte snavel. Het mannetje heeft een lange, puntige kuif van zwarte en witte veren, een zwart gezichtsmasker met een witte rand en een smalle, verlengde baard op de keel, wit aan de randen en glanzend kobaltblauw in het midden. De bovendelen zijn bronsgroen, de onderdelen grijsachtig met groene vlekjes. De iets gevorkte staart is bronskleurig, met wit in de buitenste veren. Het vrouwtje heeft geen kuif en geen baard; haar keel is wit met donkere vlekjes. Jonge mannetjes hebben een korte kuif en een korte baard.
Verwarringssoorten
Het is de enige helmkolibrie in de Sierra Nevada de Santa Marta. De zwartrugdoornsnavel Ramphomicron dorsale leeft in hetzelfde gebergte, maar vooral lager, aan bosranden en in struikgewas; hij is kleiner, met een zeer korte snavel en zonder kuif, en het mannetje is zwart van boven. De smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina is egaal groen, met een roodachtige staart, zonder kuif of baard. De groenbaardhelmkolibrie Oxypogon guerinii van de Oostelijke Cordillera heeft een groene middenstreep in de baard.
Leefgebied
Open páramo met frailejones (Espeletia), graspollen, rotsen en lage struiken, ruwweg tussen 3200 en 4800 m. Zoekt nectar aan frailejones en andere lage bloemen en klampt zich daarbij vaak vast aan de bloem in plaats van te zweven; vangt ook kleine insecten. Broedt in de regentijd; het nest is gemaakt van plantenpluis en zit tussen de bladeren van een frailejón of tegen een rotswand of oever.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Alleen in Colombia, in het hooggebergte van de Sierra Nevada de Santa Marta (Magdalena, Cesar en La Guajira). Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het páramo van de Sierra Nevada de Santa Marta is alleen te voet bereikbaar, met een tocht van meerdere dagen; het gebied is grotendeels inheems territorium met beperkte toegang. Zoek bij bloeiende frailejones, vooral in de ochtend.
Staat van instandhouding
Bedreigd. Het leefgebied is zeer klein en wordt aangetast door branden en begrazing door vee; klimaatverandering kan het páramo verder doen krimpen.
Wetenschappelijke naam
Oxypogon cyanolaemus | Salvin & Godman, 1880
Salvin & Godman beschreef de soort in 1880 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Oxypogon werd in 1848 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks oxus, 'scherp, puntig', met pōgōn, 'baard'. De soortnaam combineert Grieks kuanos, 'donkerblauw', met laimos, 'keel', naar de blauwe baard. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sierra Nevada de Santa Marta, Colombia.