Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Groenbaardhelmkolibrie

Groenbaardhelmkolibrie | Oxypogon guerinii

Green-bearded Helmetcrest | Chivito de los páramos | Capacete-de-barba-verde

De groenbaardhelmkolibrie is een kolibrie van het páramo van de Oostelijke Cordillera van Colombia. Het mannetje heeft een lange, puntige kuif en een smalle baard met een groene middenstreep. Hij zoekt zijn voedsel vaak laag bij de grond en klampt zich vast aan de bloemen van frailejones.

Groenbaardhelmkolibrie (Oxypogon guerinii)
Foto: Christoph Moning — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, zacht tsik, soms herhaald; bij achtervolgingen een kort gekwetter.

Luister: RoepXC383422

Opname: Diana Carolina Macana — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, met een korte, rechte zwarte snavel. Het mannetje heeft een lange, puntige kuif van zwarte en witte veren, een zwart gezicht met een witte rand en een verlengde baard, wit aan de randen en glanzend groen in het midden. De bovendelen zijn dof bronsgroen, de onderdelen grijsachtig olijfbruin met lichtere vlekken. De gevorkte staart is bronskleurig, met wit in de buitenste veren. Het vrouwtje heeft geen kuif en geen baard, en een witte keel met donkere vlekjes. Jonge mannetjes hebben een korte kuif en een korte baard.

Verwarrings­soorten

De bronsstaartdoornsnavel Chalcostigma heteropogon leeft in hetzelfde gebergte, maar heeft geen kuif en geen zwart-wit gezicht, wel een koperrode stuit en een smalle groene baard die onderaan roze wordt. De smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina is kleiner, egaal groen en zonder kuif of baard. De andere helmkolibries leven elders: de purperbaardhelmkolibrie Oxypogon stuebelii in de Centrale Cordillera en de blauwbaardhelmkolibrie Oxypogon cyanolaemus in de Sierra Nevada de Santa Marta.

Leefgebied

Vochtig páramo met frailejones, graspollen, lage struiken en veenmoerassen, ruwweg tussen 3000 en 5000 m, vooral boven 3200 m; buiten de broedtijd soms lager, tot aan de boomgrens. Zoekt nectar aan frailejones (Espeletia) en andere lage bloemen, vaak zittend of zich vastklampend, en vangt insecten dicht bij de grond. Broedt in de regentijd; het nest is gemaakt van plantenpluis en zit tussen de bladeren van een frailejón of tegen een rotswand of oever.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Colombia, in het páramo van de Oostelijke Cordillera, van Santander en Boyacá zuidwaarts tot in Cundinamarca. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor; in de Andes van Venezuela leeft een verwante helmkolibrie.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het Parque Nacional Natural Chingaza en in het páramo van Sumapaz, op enkele uren rijden van Bogotá, bij bloeiende frailejones. Mannetjes zitten vaak op een rots of op de bloeiwijze van een frailejón.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het páramo wordt plaatselijk aangetast door branden, veeteelt en aardappelteelt.

Wetenschappelijke naam

Oxypogon guerinii | (Boissonneau, 1840)

Boissonneau beschreef de soort in 1840 als Ornismia Guerinii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Oxypogon werd in 1848 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks oxus, 'scherp, puntig', met pōgōn, 'baard'. De soortnaam eert Félix Édouard Guérin-Méneville (1799–1874), Frans entomoloog en natuuronderzoeker. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.