Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Purperbaardhelmkolibrie
Purperbaardhelmkolibrie | Oxypogon stuebelii
Buffy Helmetcrest | Chivito del Ruiz | Capacete-amarelado
De purperbaardhelmkolibrie leeft alleen in het hooggebergte rond de vulkaan Nevado del Ruiz in de Centrale Cordillera van Colombia. Het is de minst witte en meest bruingele van de helmkolibries, met een lange kuif van bruingele en zwarte veren. Hij is sterk gebonden aan de frailejones van het hoge páramo.
Geluid
Weinig gedocumenteerd; een zacht, droog tsit.
Opname: JULIAN ANDRES ZULETA MARIN — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
11–13 cm, met een korte, rechte zwarte snavel. Het mannetje heeft een lange kuif van bruingele en zwarte veren, een grotendeels zwart gezicht met een bruingele kraag en een smalle, verlengde baard die glinsterend groen en blauw is. De bovendelen zijn bronsgroen, de onderdelen grijsachtig bronskleurig, naar de onderstaartdekveren kaneelgeel. De iets gevorkte staart is koperkleurig tot bronsgroen, met wit in de buitenste veren. Het vrouwtje heeft geen kuif en geen baard en is van onder roodachtig geelbruin met groene vlekjes. Jonge mannetjes hebben een korte kuif en een korte baard.
Verwarringssoorten
De regenboogdoornsnavel Chalcostigma herrani leeft op de naburige Nevado del Tolima, maar heeft geen kuif, wel een roodbruine kruin, een veelkleurige baard en witte staartpunten. De smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina is kleiner, egaal groen en zonder kuif of baard. De koperglanskolibrie Aglaeactis cupripennis is groter en grotendeels kaneelkleurig, zonder kuif of baard, en leeft lager, aan de boomgrens. De groenbaardhelmkolibrie Oxypogon guerinii van de Oostelijke Cordillera is witter, met een witte kraag en een groene baard.
Leefgebied
Open, vochtig páramo met frailejones, tot in het superpáramo, ruwweg tussen 3800 en 4800 m; in de droge tijd mogelijk wat lager. Zuigt nectar terwijl hij zich vastklampt aan de bloemen, vooral van frailejones (Espeletia), in plaats van te zweven. Vangt insecten en larven op de grond, met korte sprongen of in de lucht, of pikt ze van de planten. Over het broeden is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Alleen in Colombia, in de Centrale Cordillera rond de Nevado del Ruiz en de aangrenzende bergen in Caldas, Tolima, Risaralda en Quindío, grotendeels binnen het Parque Nacional Natural Los Nevados. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In het páramo langs de weg naar de Nevado del Ruiz, bij bloeiende frailejones, vooral in de ochtend. De vulkaan is actief en de toegang tot het park wordt bij verhoogde activiteit soms afgesloten.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. Het verspreidingsgebied is zeer klein; buiten het nationale park gaat het páramo snel achteruit door veeteelt, akkerbouw en branden. De stand wordt geschat op minder dan 1000 volwassen vogels en neemt waarschijnlijk af.
Wetenschappelijke naam
Oxypogon stuebelii | Meyer, 1884
Meyer beschreef de soort in 1884 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Oxypogon werd in 1848 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks oxus, 'scherp, puntig', met pōgōn, 'baard'. De soortnaam eert Alphons Stübel (1835–1904), Duits geoloog en vulkanoloog die door de Andes reisde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Nevado del Tolima, Colombia.