Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Roodkruindoornsnavel
Roodkruindoornsnavel | Chalcostigma ruficeps
Rufous-capped Thornbill | Picoespina gorrirrufo | Bico-de-espinho-de-coroa-ruiva
De roodkruindoornsnavel is de kleinste doornsnavel en de enige die vooral in het bergbos leeft, lager dan zijn verwanten van het páramo en de puna. Hij heeft een zeer korte snavel; het mannetje draagt een roodbruine kruin. Mannetjes verdedigen bloeiende struiken als voedselterritorium.
Geluid
Weinig onderzocht. Een korte, droge dubbele ratel en een stijgend en dalend gekwetter.
Opname: Lelis Navarrete — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10 cm, met een zeer korte, rechte zwarte snavel. Het mannetje heeft een roodbruine kruin, flessengroene bovendelen en roodbruine onderdelen met groene vlekken, vooral op de flanken; op de keel zit een smalle, glanzend groene baard met gele randen. De staart is dof olijfgroen. Het vrouwtje heeft een groene kruin, een okeroranje keel en borst met olijfgroene stippels en lichte punten aan de buitenste staartveren.
Verwarringssoorten
De regenboogdoornsnavel Chalcostigma herrani heeft ook een roodbruine kruin, maar is groter, met witte staartpunten en een veelkleurige baard, en leeft hoger, in páramo en struikgewas boven de boomgrens. De purperrugdoornsnavel Ramphomicron microrhynchum heeft een nog kortere snavel; het mannetje is purper van boven en heeft geen roodbruine kruin. De smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina heeft een iets langere snavel, een roodachtige staart en geen roodbruine kruin; het vrouwtje heeft een kaneelkleurige keel zonder stippels.
Leefgebied
Vochtig bergbos, nevelwoud, bosranden en secundair bos op de oostflank van de Andes, meestal tussen 1400 en 3500 m, het talrijkst rond 2500 m; trekt mogelijk met de seizoenen op en neer langs de helling. Zoekt nectar laag tot middelhoog in de begroeiing, vooral aan bloemen van Melastomataceae, en klampt zich daarbij meestal vast aan de bloem. Steelt ook nectar via gaatjes aan de bloembasis, onder meer die van berghoningkruipers (Diglossa). Vangt daarnaast insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Ecuador op de oostflank in het zuidoosten, vooral in Zamora-Chinchipe. In Peru op de oostflank van de Andes over vrijwel de hele lengte van het land. In Bolivia op de oostflank in La Paz en Cochabamba. In Colombia alleen als zeldzame dwaalgast; ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bij bloeiende struiken aan bosranden langs de wegen over de oostflank, zoals de weg naar Manu in Cusco. Mannetjes keren vaak terug naar dezelfde bloeiende struiken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt ook in secundair bos voor; ontbossing op de oostflank verkleint plaatselijk het leefgebied.
Wetenschappelijke naam
Chalcostigma ruficeps | (Gould, 1846)
Gould beschreef de soort in 1846 als Trochilus (--?) ruficeps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chalcostigma werd in 1854 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks khalkos, 'brons', met stigmē, 'vlek' of 'teken', naar de baard van de bronsstaartdoornsnavel. De soortnaam combineert Latijn rufus, 'rood', met -ceps, '-kop', naar de roodbruine kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bolivia.