Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Olijfkleurige doornsnavel

Olijfkleurige doornsnavel | Chalcostigma olivaceum

Olivaceous Thornbill | Picoespina oliváceo | Bico-de-espinho-oliváceo

De olijfkleurige doornsnavel is de grootste doornsnavel en de soort van de vochtige puna in Peru en Bolivia. Hij is vrijwel egaal donker olijfgroen; alleen het mannetje draagt een smalle, veelkleurige baard. Hij zoekt zijn voedsel vaak op of vlak boven de grond.

Olijfkleurige doornsnavel (Chalcostigma olivaceum)
Foto: Niall Perrins — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Nauwelijks gedocumenteerd; een kort tzit.

Luister: ZangXC934478

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–14 cm, met een korte, rechte zwarte snavel. Het mannetje is grotendeels dof donker brons- tot olijfgroen, ook op de lange, iets gevorkte staart, met een donker roetgrijs gezicht en een smalle baard die van glinsterend groen bovenaan via geel, roze en purper naar blauw onderaan verloopt. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar heeft een veel kleinere baard of helemaal geen. Jonge vogels hebben lichte veerranden. De ondersoort van de westflank in Midden-Peru is kleiner en bleker, met een grijzige bovenkant.

Verwarrings­soorten

De blauwmanteldoornsnavel Chalcostigma stanleyi is kleiner, met een violetblauwe rug en een staalblauwe staart, en leeft meer bij bosjes en struikgewas. De geschubde glansstaartkolibrie Metallura aeneocauda is kleiner, met geschubde onderdelen, en leeft aan de boomgrens. De estellabergnimf Oreotrochilus estella leeft ook op de puna, maar het mannetje heeft een witte buik en een glanzend groene keel.

Leefgebied

Vochtig puna-grasland, ook laag struikgewas en de randen van bosjes van Polylepis en Gynoxys, in Peru ruwweg tussen 3500 en 4700 m, in Bolivia tussen 3100 en 4500 m. Foerageert dicht bij de grond, loopt soms over platgedrukt gras en zoekt nectar aan lage bloemen, maar vangt waarschijnlijk vooral insecten, in korte uitvallen of van de vegetatie. Mannetjes verdedigen een voedselterritorium.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru verspreid op de westflank van Áncash tot Junín (een kleinere, blekere ondersoort) en in het zuidoosten vanaf Apurímac en Cusco tot Puno. In Bolivia in het noordwesten, vooral in La Paz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op de puna en bij Polylepis-bosjes rond hoge passen in Cusco, zoals Abra Málaga. Let op vogels die laag over het gras vliegen of op de grond of een steen zitten.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De stand is onbekend en neemt waarschijnlijk af; in grote delen van het gebied is de soort schaars tot vrij schaars. Menselijke activiteit heeft op korte termijn weinig directe invloed.

Wetenschappelijke naam

Chalcostigma olivaceum | (Lawrence, 1864)

Lawrence beschreef de soort in 1864 als Ramphomicron olivaceus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chalcostigma werd in 1854 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks khalkos, 'brons', met stigmē, 'vlek' of 'teken', naar de baard van de bronsstaartdoornsnavel. De soortnaam komt van Latijn olivaceus, 'olijfgroen'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit La Paz, Bolivia.