Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Bergnimf

Bergnimf | Oreonympha nobilis

Bearded Mountaineer | Montañés barbudo | Montanhês-barbudo

De bergnimf is een grote, langstaartige kolibrie van de droge Andesdalen in het zuiden van Peru. Het mannetje heeft een lange, smalle baard van glinsterende veren, groen onder de kin en verder purper. De soort leeft graag in door mensen veranderd landschap met agaven en boomtabak, ook in dorpen en langs wegen.

Bergnimf (Oreonympha nobilis)
Foto: thibaudaronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een dalende, piepende reeks, gevolgd door een vol, ratelend loopje; daarnaast een droge, zoemende roep.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

14–16 cm, met een rechte zwarte snavel van ruim 2 cm. Het mannetje heeft een diep purperblauwe voorkruin en kruin met een smalle zwarte middenstreep, een bronzig zwart gezicht met een smalle witte band erachter en een lange, smalle baard, smaragdgroen onder de kin en verder purper. De bovendelen zijn bronzig, de onderdelen wit. De lange, diep gevorkte staart is bronzig, met naar buiten toe steeds meer wit. Bij de westelijke ondersoort lopen witte banden langs de kruin en is de staart koperkleuriger. Het vrouwtje is doffer en vuiler van onder, met een kleinere, grotendeels witte baard en een minder diep gevorkte staart. Jonge vogels hebben een geschubde groene kruin.

Verwarrings­soorten

De sapphokomeetkolibrie Sappho sparganurus heeft een lange, gevorkte staart die roodkoperkleurig glanst, groene onderdelen en geen baard. De bronsstaartkomeetkolibrie Polyonymus caroli is groen, met een gevorkte bronzige staart en een roze tot purperen keel. De reuzenkolibrie Patagona gigas is veel groter en dof bruingrijs, met een witte stuit.

Leefgebied

Droge Andesdalen met rotsige, struikrijke hellingen en open bos, ook aanplant van boomtabak (Nicotiana) en eucalyptus langs wegen en in dorpen, tussen 2500 en 3900 m. Zoekt vooral nectar aan agaven, cactussen, boomtabak en eucalyptus en vangt kleine geleedpotigen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, in de droge dalen in het zuiden van het midden van het land: de nominaatvorm in Apurímac en Cusco, in de stroomgebieden van de Urubamba en de bovenloop van de Apurímac; de westelijke ondersoort in Huancavelica, Ayacucho en Apurímac, in de dalen van de Mantaro, de Pampas en de Chalhuanca. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Rond Cusco en in de Heilige Vallei van de Urubamba, bij bloeiende boomtabak en agaven op droge hellingen en langs wegen.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in deze afbakening. Beide vormen worden apart beoordeeld en zijn niet bedreigd: de verspreidingsgebieden zijn klein, maar de stand is vermoedelijk stabiel en de soort past zich aan door mensen veranderd landschap aan.

Wetenschappelijke naam

Oreonympha nobilis | Gould, 1869

Gould beschreef de soort in 1869 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Oreonympha voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam combineert Grieks oros, 'berg', met numphē, 'nimf'. De soortnaam komt van Latijn nobilis, 'edel, voornaam'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tinta, Cuzco, Peru.