Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Blauwgele ara

Blauwgele ara | Ara ararauna

Blue-and-yellow Macaw | Guacamayo azuliamarillo | Arara-canindé

De blauwgele ara is een grote, langstaartige papegaai, helder blauw van boven en goudgeel van onder. In het gidsgebied leeft hij in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes, vooral in en rond moerassen met moriche-palmen. Paren vliegen dicht naast elkaar, met trage, diepe vleugelslagen en luid krijsend, over het bos.

Blauwgele ara (Ara ararauna)
Foto: Martin Thurnherr — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luid, rauw, schor gekrijs, vooral in de vlucht; iets lager en minder schel dan dat van de andere grote ara's.

Luister: RoepXC1163760

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

81–86 cm, met een lange, puntige staart en een zware, zwarte, gebogen snavel. De bovendelen, vleugels en staart zijn helder blauw, het voorhoofd is groen. De onderdelen zijn goudgeel tot oranjegeel. Het kale, witte gezicht heeft smalle rijen kleine zwarte veertjes, en de keel is zwart. De onderkant van vleugels en staart is geel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De blauwkeelara Ara glaucogularis is iets kleiner, met een blauwe in plaats van zwarte keel, een blauw voorhoofd en dikkere blauwe veerlijnen in het gezicht; hij leeft alleen in de savannen van de Beni in Bolivia, waar de twee soorten samen kunnen voorkomen. In het gidsgebied is de blauwgele ara verder niet te verwarren.

Leefgebied

Moerasbos met moriche-palmen, Mauritia flexuosa, overstromingsbos langs rivieren, de randen van terra firme-bos en bosjes in seizoensoverstroomde savannen, vooral onder 500 m. Eet vruchten, noten en zaden, waaronder palmvruchten. Bezoekt kleiwanden langs rivieren. Broedt bij voorkeur in de holle stam van een dode palm.

Verspreiding en trek

In het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. In Colombia in het oosten van het land. In Ecuador en Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het noordelijke en centrale laagland, met de savannen van de Beni. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama, Venezuela, de Guyana's, Brazilië en Paraguay.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bij palmmoerassen in het Amazonelaagland, waar paren en groepen bij zonsondergang naar hun slaapplaats vliegen, en op de kleiwanden langs de rivieren van het zuidoosten van Peru. Vliegende vogels zijn al van ver aan het contrast van blauw en geel te herkennen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk achteruit door vangst voor de kooivogelhandel en door het kappen van moriche-palmen, maar in grote delen van het Amazonegebied nog vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Ara ararauna | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Psittacus Ararauna; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ara werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. De geslachtsnaam komt van Tupi ará, 'ara', een klanknabootsing van de roep van deze vogels. De soortnaam komt van de Tupi-naam arára úna, 'grote donkere papegaai', een naam voor de Hyacinthara. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pernambuco, Brazilië.