Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Blauwkeelara

Blauwkeelara | Ara glaucogularis

Blue-throated Macaw | Guacamayo barbazul | Arara-de-garganta-azul

De blauwkeelara is een grote, blauw-gele ara die alleen in de seizoensoverstroomde savannen van de Beni in het noorden van Bolivia voorkomt. Hij is een van de zeldzaamste papegaaien ter wereld; in het wild leven nog enkele honderden vogels. Lange tijd was de soort vooral uit de handel bekend; pas in 1992 werden wilde vogels teruggevonden.

Blauwkeelara (Ara glaucogularis)
Foto: David J Barton — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Luid, rauw gekrijs, in de vlucht en bij de slaapplaats, vergelijkbaar met dat van de blauwgele ara.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

85 cm, waarvan ongeveer de helft staart, met een zware, zwarte snavel. Kruin, bovendelen en bovenkant van de staart zijn turquoiseblauw, de onderdelen goudgeel. Keel en wangen zijn blauw; het kale, lichte gezicht is doorsneden met rijen kleine blauwe veertjes. De onderkant van vleugels en staart is geel-olijf. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De blauwgele ara Ara ararauna is groter, met een groen voorhoofd, een zwarte keelband en een wit gezicht met zwarte veerlijntjes; de blauwkeelara heeft een blauwe keel en blauwe wangen en is van boven meer turquoise. Beide soorten komen in de Beni samen voor. Andere grote ara's in de Beni, zoals de groenvleugelara Ara chloropterus, zijn overwegend rood.

Leefgebied

Seizoensoverstroomde savannen met eilandjes van bos en palmen, vooral van de motacúpalm Attalea phalerata, en galerijbos, in het laagland op ongeveer 200 m. Eet vooral de vruchten van deze palm, daarnaast vruchten van andere palmen en bomen. Broedt in holten in palmen en grote bomen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor Bolivia: alleen in de savannen van de Beni (Llanos de Moxos) in het noorden van het land, in enkele kleine, van elkaar gescheiden gebieden. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het natuurreservaat Barba Azul in de Beni, waar paren en groepjes in de palmeilanden foerageren en slapen. De vogels vliegen vroeg in de ochtend van de slaapplaats naar de voedselgebieden en zijn dan het meest te zien.

Staat van instandhouding

Ernstig bedreigd. De stand is in de 20e eeuw sterk afgenomen door vangst voor de handel in kooivogels; nu bedreigen vooral het verlies van palmeilanden en nestbomen door branden en veeteelt de soort. Beschermingsprogramma's met nestkasten en reservaten ondersteunen de stand. De soort staat op Bijlage I van CITES.

Wetenschappelijke naam

Ara glaucogularis | Dabbene, 1921

Dabbene beschreef de soort in 1921 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ara werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. De geslachtsnaam komt van Tupi ará, 'ara', een klanknabootsing van de roep van deze vogels. De soortnaam komt van glaucus, 'grijsblauw', en Latijn gularis, 'van de keel', naar de blauwe keel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit (volgens de beschrijving).