Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Blauwnekorganist
Blauwnekorganist | Chlorophonia cyanea
Blue-naped Chlorophonia | Clorofonia nuquiazul | Gaturamo-bandeira
De blauwnekorganist is een kleine, heldergroen en geel gekleurde organist van vochtig bergbos. Ondanks de felle kleuren valt hij in het groene bladerdak weinig op; vaak verraadt alleen zijn zachte, klagende roep hem. Hij heeft een groot, verbrokkeld verspreidingsgebied, van de Andes tot in het Atlantische woud van Brazilië.
Geluid
Een zachte, dalende, wat klagende fluittoon, vaak enkele keren herhaald, ook in de vlucht; daarnaast zachte, nasale en kwetterende tonen.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm, gedrongen, met een korte snavel en een korte staart. Het mannetje is heldergroen op kop, keel, borst en vleugels, met een helderblauwe band over achterkruin en nek en een smalle blauwe oogring. De rest van de onderdelen is heldergeel, scherp afgegrensd van de groene borst. Bij de vogels van de Andes zijn ook rug en stuit grotendeels blauw. Het wijfje is doffer, groen met een blauwe nek en groengele onderdelen. Jonge vogels zijn egaal groen, met weinig of geen blauw.
Verwarringssoorten
De zwartbrauworganist Chlorophonia pyrrhophrys heeft een blauwe kruin met een zwarte rand en een kastanjebruine streep midden over de onderdelen; hij leeft meestal hoger. De geelkraagorganist Chlorophonia flavirostris leeft alleen ten westen van de Andes en heeft een gele nekband en oranje snavel en poten. Wijfjes van andere organisten zijn olijfgroen, zonder blauw in de nek.
Leefgebied
Vochtig voetheuvelbos en lager bergbos, nevelwoud en bosranden, vooral tussen 600 en 2500 m. Houdt zich op in het bladerdak en zoekt in paren of kleine groepjes naar bessen van maretakken en andere kleine vruchten; sluit zich soms aan bij gemengde groepen tangaren. Het nest is een bolvormig bouwsel van mos met een zijingang, in een bemoste tak of tegen een helling.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Andes en in de Sierra Nevada de Santa Marta, plaatselijk ook in de Serranía de la Macarena. In Ecuador vooral op de oostflank van de Andes. In Peru op de oostflank over de hele lengte van het land. In Bolivia op de oostflank, in de Yungas. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de bergen van Venezuela, op de tepuis en in het Atlantische woud van Oost-Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in bergbos op middelhoge hoogte naar de zachte, dalende fluittoon uit het bladerdak en zoek dan de kronen van bomen met maretakken af. Vogels zitten vaak stil en worden in het groen pas opgemerkt als ze bewegen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt verspreid voor en blijft ook in randen van verstoord bos aanwezig; ontbossing op de Andesflanken vermindert plaatselijk het leefgebied.
Wetenschappelijke naam
Chlorophonia cyanea | (Thunberg, 1822)
Thunberg beschreef de soort in 1822 als Pipra cyanea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chlorophonia werd in 1851 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks chlōros, 'groen', met de geslachtsnaam Euphonia. De soortnaam komt van Grieks kyaneos, 'donkerblauw'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio de Janeiro, Brazilië.