Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Zwartbrauworganist

Zwartbrauworganist | Chlorophonia pyrrhophrys

Chestnut-breasted Chlorophonia | Clorofonia pechicastaña | Gaturamo-de-peito-castanho

De zwartbrauworganist is een organist van het nevelwoud van de noordelijke en centrale Andes. Het mannetje combineert een groene kop met een blauwe, zwart omrande kruin en een kastanjebruine streep over de gele onderdelen. Hij leeft hoger dan de meeste andere organisten en zoekt zijn voedsel in het bemoste bladerdak.

Zwartbrauworganist (Chlorophonia pyrrhophrys)
Foto: Luisalberto p — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zachte, nasale, dalende roep, vaak herhaald, en zachte, kwetterende en tjilpende tonen uit het bladerdak.

Luister: ZangXC1083748

Opname: Carlos Delgado JUMABITA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm, gedrongen, met een korte snavel. Het mannetje heeft een groene kop, keel en bovendelen, een kobaltblauwe kruin en nek die aan de zijkant door een smalle zwarte lijn boven het oog zijn omrand, en een smalle zwarte band tussen de groene keel en de gele borst. Midden over borst en buik loopt een kastanjebruine streep; de flanken zijn geel. Het wijfje is groen met een blauwe kruin en nek, groengele onderdelen en geen kastanjebruin. Jonge vogels lijken op het wijfje, met een doffere kruin.

Verwarrings­soorten

De blauwnekorganist Chlorophonia cyanea heeft een groene kruin met alleen een blauwe band in de nek, een blauwe oogring en geen kastanjebruin op de onderdelen; hij leeft meestal lager. De goudstuitorganist Chlorophonia cyanocephala heeft een lichtblauwe kap, maar het mannetje heeft een zwarte keel en blauwzwarte bovendelen.

Leefgebied

Vochtig, bemost nevelwoud en hoger bergbos en de randen daarvan, vooral tussen 1500 en 3000 m. Leeft in paren of kleine groepjes in het bladerdak en eet vooral bessen van maretakken en andere kleine vruchten; sluit zich vaak aan bij gemengde groepen tangaren. Het nest is een bolvormig bouwsel van mos, verborgen in een bemoste tak.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens. In Ecuador op beide flanken van de Andes, vooral op de oostflank. In Peru op de oostflank, zuidwaarts tot in het midden van het land. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van West-Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in hoog nevelwoud naar gemengde groepen tangaren en let in de bemoste kronen op kleine groene vogels die maretakbessen plukken. De zachte, nasale roep verraadt de vogels vaak eerder dan hun kleuren.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt verspreid en meestal in kleine aantallen voor; ontbossing van nevelwoud vermindert plaatselijk het leefgebied.

Wetenschappelijke naam

Chlorophonia pyrrhophrys | (Sclater, 1851)

Sclater beschreef de soort in 1851 als Euphonia pyrrhophrys; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chlorophonia werd in 1851 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks chlōros, 'groen', met de geslachtsnaam Euphonia. De soortnaam komt van Grieks pyrrhos, 'vuurrood', en ophrys, 'wenkbrauw'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.