Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Geelkraagorganist

Geelkraagorganist | Chlorophonia flavirostris

Yellow-collared Chlorophonia | Clorofonia acollarada | Gaturamo-de-colar-amarelo

De geelkraagorganist is een kleine, heldergroene organist van het zeer natte Chocó-bos aan de Pacifische kant van de Andes. Het mannetje draagt een gele band in de nek, en beide seksen hebben een oranje snavel en oranje poten. In kleine groepjes zwerft hij door het bemoste bladerdak op zoek naar maretakken.

Geelkraagorganist (Chlorophonia flavirostris)
Foto: Cullen Hanks — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zachte, hoge, wat klagende fluittoon, vaak in reeksen, en zachte, nasale en tjilpende tonen, vooral in de vlucht.

Luister: RoepXC261144

Opname: Mitch Lysinger — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, klein en gedrongen, met een korte, oranjeachtige snavel en oranje poten. Het mannetje is heldergroen op kop, borst en bovendelen, met een smalle gele band over de nek en een gele buik, gescheiden van de groene borst door een smalle donkere lijn. Het wijfje is geheel groen, met een geler midden van de buik, zonder gele nekband, maar met dezelfde oranje snavel en poten. Jonge vogels lijken op het wijfje.

Verwarrings­soorten

De blauwnekorganist Chlorophonia cyanea heeft een blauwe band in de nek in plaats van een gele, een donkere snavel en leeft vooral op de oostflank van de Andes. Wijfjes van organisten van het geslacht Euphonia zijn olijfgroener, met een donkere snavel en donkere poten.

Leefgebied

Zeer nat, bemost voetheuvelbos en lager bergbos en de randen daarvan, ook in het laagland van de Chocó, vooral tussen 300 en 2000 m. Leeft in paren of kleine groepjes hoog in het bladerdak en eet vooral bessen van maretakken; volgt het aanbod aan vruchten en is daardoor op een plek soms een tijd afwezig. Het nest is een bolvormig bouwsel van mos tussen epifyten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia op de Pacifische flank van de West-Andes en in het aangrenzende laagland van de Chocó, van het noorden tot aan de grens met Ecuador. In Ecuador in het noordwesten, in Esmeraldas, Imbabura, Carchi en het noorden van Pichincha. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in nat, bemost bos op de westflank van de Andes in het noorden van Ecuador en het zuidwesten van Colombia naar kleine groepjes in de kronen van bomen met maretakken. De oranje snavel is ook bij het wijfje een goed kenmerk.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein en ontbossing in de Chocó vermindert het leefgebied, maar de soort komt in de resterende bossen plaatselijk in redelijke aantallen voor.

Wetenschappelijke naam

Chlorophonia flavirostris | Sclater, 1861

Sclater beschreef de soort in 1861 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Chlorophonia werd in 1851 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks chlōros, 'groen', met de geslachtsnaam Euphonia. De soortnaam komt van Latijn flavus, 'geel', en rostrum, 'snavel': 'met gele snavel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ecuador.