Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Brillooftiran
Brillooftiran | Pogonotriccus orbitalis
Spectacled Bristle Tyrant | Orejerito de anteojos | Barbudinho-de-óculos
De brillooftiran is een kleine tiran van de voetheuvels aan de oostflank van de Andes, genoemd naar de lichte ring rond het oog. Hij zit rechtop op een dun takje in de middelste etage en tilt daarbij steeds één vleugel op, een gewoonte die de soorten van het geslacht Pogonotriccus gemeen hebben. Hij foerageert vrijwel altijd met gemengde groepen.
Geluid
Een korte, hoge, snel afdalende triller en enkele dunne tsip-roepjes, vaak te horen vanuit een gemengde groep.
Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, met een smalle, zwarte snavel. Kruin en bovendelen olijfgroen; het gezicht grijsachtig met een opvallende witte tot geelwitte oogring en een vage donkere vlek achter de oorstreek. De vleugels zijn donker met twee gele vleugelstrepen en geelgerande slagpennen. De keel is grijswit, de rest van de onderdelen geel met een olijfkleurige waas op de borst. Seksen gelijk; jongen doffer.
Verwarringssoorten
De bonte looftiran Pogonotriccus poecilotis heeft rosse vleugelstrepen, een grijze kruin en leeft hoger. De marmerwanglooftiran Pogonotriccus ophthalmicus heeft een grijs-wit gemarmerd gezicht en leeft eveneens hoger. De ecuadoraanse looftiran Phylloscartes gualaquizae heeft een grijzere kop, zit horizontaler en houdt de staart vaak schuin omhoog. De grijskruinleptopogon Leptopogon superciliaris is groter, met een leigrijze kap en een duidelijke zwarte oorvlek.
Leefgebied
De middelste etage en de randen van vochtig voetheuvelbos en lager bergbos, ook langs beken en open plekken, ruwweg tussen 600 en 1500 m. Vangt insecten die hij van bladeren en takjes pikt in korte vluchtjes vanaf een zitpost. Het nest is een bolvormig mosnest met een zij-ingang.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: alleen in het uiterste zuiden, aan de oostflank van de Andes in Putumayo en Nariño. Ecuador: aan de oostflank over de hele lengte van het land. Peru: aan de oostflank van Amazonas en San Martín zuidwaarts tot Puno. Bolivia: in de Yungas van La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied niet bekend.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in voetheuvelbos aan de oostflank op 800–1300 m en volg de gemengde groepen in de middelste etage; let op een klein geelgroen tirannetje dat rechtop zit en één vleugel optilt.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is plaatselijk vrij talrijk, maar gebonden aan bos in de voetheuvels, een zone die op veel plaatsen wordt ontgonnen.
Wetenschappelijke naam
Pogonotriccus orbitalis | (Cabanis, 1873) (GBIF: Phylloscartes orbitalis)
Cabanis beschreef de soort in 1873 als Capsiempis orbitalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pogonotriccus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks pōgōn, 'baard', en trikkos, een klein, niet nader bepaald vogeltje, in de ornithologie gebruikt voor tirannen. De soortnaam komt van Latijn orbita, 'oogkas', naar de lichte oogring. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monterico, Peru.