Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bonte looftiran

Bonte looftiran | Pogonotriccus poecilotis

Variegated Bristle Tyrant | Orejerito variegado | Barbudinho-variegado

De bonte looftiran is een kleine, rechtop zittende tiran van nevelwoud in de noordelijke en centrale Andes, met een grijze kruin, een bont getekend gezicht en kaneelkleurige vleugelstrepen. Hij foerageert in gemengde groepen en tilt, zoals verwanten, telkens één vleugel op. Hij leeft gemiddeld iets hoger dan de marmerwanglooftiran.

Bonte looftiran (Pogonotriccus poecilotis)
Foto: Alejandro Bayer Tamayo from Armenia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, scherp tsip en een korte, droge triller.

Luister: ZangXC260879

Opname: Mitch Lysinger — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm, met een korte, smalle snavel en een vrij lange staart. De kruin is grijs, de rug olijfgroen. Het gezicht is wit en grijs gevlekt, met een kaneelkleurige teugel, een smalle lichte oogring en een zwarte vlek op de oorstreek. De vleugels zijn donker, met twee duidelijke kaneelkleurige vleugelstrepen. De keel is grijsachtig wit, de borst olijfkleurig, de buik geel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De marmerwanglooftiran Pogonotriccus ophthalmicus heeft gele vleugelstrepen en geen kaneelkleur in het gezicht. De incaleptopogon Leptopogon taczanowskii heeft ook okerkleurige vleugelstrepen, maar is groter, met een langere snavel en een egaler olijfgrijze borst. De roodbrauwlooftiran Phylloscartes superciliaris heeft een witte keel, een roodbruine wenkbrauwstreep en geen kaneelkleurige vleugelstrepen.

Leefgebied

De middelste etage en lagere boomlaag van vochtig bergbos en nevelwoud, ook bosranden, ruwweg tussen 1300 en 2400 m. Zit rechtop op een tak en vliegt kort uit om insecten van bladeren te pikken; vrijwel altijd in gemengde groepen.

Verspreiding en trek

Colombia: in alle drie de Andesketens. Ecuador: vooral aan de oostflank, aan de westflank alleen in het uiterste noorden. Peru: aan de oostflank van Cajamarca en Amazonas via San Martín, Huánuco, Pasco en Junín tot Cusco, met een enkele melding uit Puno. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Volg gemengde groepen in nevelwoud langs wegen aan de oostflank, zoals in Napo in Ecuador of in San Martín en Cusco in Peru; let op de kaneelkleurige vleugelstrepen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is vrij wijdverbreid, maar is afhankelijk van bergbos, dat plaatselijk wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Pogonotriccus poecilotis | (Sclater, 1862) (GBIF: Phylloscartes poecilotis)

Sclater beschreef de soort in 1862 als Leptopogon poecilotis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pogonotriccus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks pōgōn, 'baard', en trikkos, een klein, niet nader bepaald vogeltje, in de ornithologie gebruikt voor tirannen. De soortnaam komt van Grieks poikilos, 'bont', en ous, 'oor', naar de getekende oorstreek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia (handelsbalg).