Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Brilparulazanger
Brilparulazanger | Setophaga americana
Northern Parula | Parula norteña | Mariquita-do-norte
De brilparulazanger is een kleine Noord-Amerikaanse zanger die vooral in Mexico, Midden-Amerika en het Caribisch gebied overwintert. In het gidsgebied is hij een zeldzame wintergast in het noorden van Colombia. Hij lijkt sterk op de inheemse maskerparulazanger; de witte ooghalvemaantjes zijn het beste kenmerk.
Geluid
De roep is een scherp tsip. De zang, een stijgende, zoemende triller met een kort, afgebeten slot, zzzzzzzzz-up, is in de winter weinig te horen.
Opname: Mario Reyes Jr — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–11,5 cm, met een korte staart. De bovendelen zijn blauwgrijs, met een geelgroene mantelvlek en twee witte vleugelstrepen. Boven en onder het oog zit een wit halvemaantje. Keel en borst zijn geel, de buik wit. Het mannetje heeft een donkere, blauwzwarte en roestbruine band over de borst; bij het vrouwtje is die band zwak of afwezig. Jonge vogels zijn doffer en groener.
Verwarringssoorten
De maskerparulazanger Setophaga pitiayumi is een standvogel in het gidsgebied; hij mist de witte ooghalvemaantjes, het mannetje heeft een zwartachtig masker, en het geel loopt verder door over buik en flanken, vaak met een oranje tint op de borst. De azuurzanger Setophaga cerulea heeft een witte keel of lichtgele onderdelen zonder gele borst en geen groene mantelvlek.
Leefgebied
In de winter in bosranden, secundair bos, mangroven, droog bos, tuinen en parken, vooral in het laagland. Zoekt actief tussen de bladeren in de middelste en hogere lagen naar insecten en spinnen, soms in gemengde groepen. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Zeldzame wintergast, vooral van oktober tot april. In Colombia vooral op de eilanden San Andrés en Providencia en enkele meldingen in het Caribisch laagland en de Sierra Nevada de Santa Marta. In Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos niet of hooguit als uitzonderlijke dwaalgast. Broedt in het oosten van Noord-Amerika en overwintert van Mexico tot Midden-Amerika en in het Caribisch gebied.
Hoe en wanneer kijken
Controleer in de winter elke parulazanger in tuinen en bosranden in het noorden van Colombia en op San Andrés op witte halvemaantjes rond het oog en een groene vlek op de mantel.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De Noord-Amerikaanse stand is stabiel tot toenemend.
Wetenschappelijke naam
Setophaga americana | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Parus americanus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Setophaga werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks sēs (genitief sētos), 'mot', en -phagos, '-etend', dus 'motteneter'. De soortnaam verwijst naar Amerika, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit South Carolina, Verenigde Staten.