Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Bronsstaartsaffierkolibrie

Bronsstaartsaffierkolibrie | Chrysuronia oenone

Golden-tailed Sapphire | Zafiro colidorado | Beija-flor-de-cauda-dourada

De bronsstaartsaffierkolibrie is een kolibrie van de voetheuvels en lagere hellingen aan de oostkant van de Andes, van Venezuela tot Bolivia. Hij heeft een koperbronzen staart en een rode ondersnavel; in het noorden van het verspreidingsgebied heeft het mannetje een violetblauwe kop. Hij leeft in bosranden, open plekken, plantages en tuinen.

Bronsstaartsaffierkolibrie (Chrysuronia oenone)
Foto: Fernando Flores from Caracas, Venezuela — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Variabel. De zang is een herhaalde, ritmische frase die begint met een brommende toon, gevolgd door enkele piepende of krassende noten, en eindigt in herhaalde tjiptonen. Verder een lange, metalige triller en korte tsjip-roepjes.

Luister: ZangXC1186221

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9–10 cm, met een licht gebogen snavel: de bovensnavel is zwart, de ondersnavel rood met een zwarte punt. Het mannetje in Colombia, Ecuador en het noorden van Peru heeft een violetblauwe kop en keel, een groene rug die naar achteren overgaat in brons- en koperkleurige bovenstaartdekveren, een glinsterend groene borst en een bronsgroene buik; de staart is koperbrons. In het grootste deel van Peru heeft het mannetje een grotendeels groene keel, in Bolivia een geheel groene keel met hooguit wat blauw op de wangen. Het vrouwtje heeft een blauwachtige kruin, een groene rug en een koperbronzen staart; de onderdelen zijn grotendeels witachtig, met blauwgroene vlekken op keel en halszijden en groen op borst en flanken.

Verwarrings­soorten

De blauwkinsaffierkolibrie Chlorestes notata leeft vooral in het laagland en heeft een blauwzwarte staart en een blauwe kin. De gouden saffierkolibrie Hylocharis chrysura van het laagland van Bolivia is geheel goudgroen tot bronskleurig, met een roodbruine kin en een grotendeels rode snavel. Het mannetje van de vorkstaartbosnimf Thalurania furcata heeft een violette buik en schouders, een zwarte snavel en een gevorkte, blauwzwarte staart.

Leefgebied

Half open terrein in en bij vochtig bos: bosranden, open plekken, ouder secundair bos, galerijbos, beschaduwde cacao- en koffieplantages en tuinen. In Colombia van zeeniveau tot ongeveer 1500 m, in Ecuador meestal tussen 400 en 1200 m. Haalt nectar uit bloemen van struiken, kruiden en epifyten en vangt kleine insecten. Het nest is een klein kommetje op een twijg.

Verspreiding en trek

In Colombia op de oostflank van de Andes en in de voetheuvels, ook in de Serranía del Perijá en plaatselijk in het midden van het land. In Ecuador op de oostflank en in de aangrenzende voetheuvels. In Peru langs de hele oostflank en in de voetheuvels, plaatselijk in het aangrenzende laagland. In Bolivia in de voetheuvels en lagere bergbossen van de oostflank in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen en noorden van Venezuela en in het uiterste westen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij bloeiende struiken en in tuinen in de voetheuvelzone van de oostflank, bijvoorbeeld langs wegen die van de Andes naar het laagland afdalen. De soort bezoekt ook voederflessen bij lodges.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt bosranden, plantages en tuinen.

Wetenschappelijke naam

Chrysuronia oenone | (Lesson, 1832)

Lesson beschreef de soort in 1832 als Ornismya oenone; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chrysuronia werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam is een samentrekking van twee oude soortnamen van de bronsstaartsaffierkolibrie: chrysura (Grieks khrusos, 'goud', en oura, 'staart') en oenone. De soortnaam verwijst naar Oenone (Grieks Oinōnē), een nimf uit de Griekse mythologie en de eerste vrouw van Paris. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Trinidad.