Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Bruinbaardstruikgors

Bruinbaardstruikgors | Atlapetes fulviceps

Fulvous-headed Brushfinch | Atlapetes cabecirrufo | Tico-tico-de-cabeça-fulva

De bruinbaardstruikgors is een struikgors van de zuidelijke Yungas in Bolivia en het noordwesten van Argentinië. Hij heeft een kaneelbruine kop met gele tekening, een groene rug en gele onderdelen. Hij is sterk gebonden aan elzenbossen en houdt zich vaak op langs beken.

Bruinbaardstruikgors (Atlapetes fulviceps)
Foto: Hugo Hulsberg — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een korte, hoge, ritmische reeks herhaalde tonen, ook beschreven als een explosief tsjoe-tsjoe-tsjoe. De roep is een dun zit; de alarmroep klinkt ongeveer als pi-ziew.

Luister: ZangXC32408

Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

17 cm, met een korte, stevige, zwarte snavel en een vrij lange staart. De kop is grotendeels kaneelbruin, met een gele vlek voor het oog, een gele baardstreep en een gele kin en keel. De bovendelen zijn groen; vleugels en staart zijn leigrijs met groene randen. Een olijfgroene band loopt over de borst en zet zich voort langs de flanken tot de onderstaartdekveren; de buik is geel. De iris is middenbruin, de poten zijn bruinachtig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De roodnekstruikgors Atlapetes rufinucha heeft alleen een roodbruine kruin en nek, met een zwartachtig gezicht en een zwartachtige rug. De witbrauwstruikgors Arremon torquatus heeft een zwart-grijs gestreepte kop en witte onderdelen. Andere struikgorzen in zijn gebied hebben geen kaneelbruine kop.

Leefgebied

Halfopen bos: randen van Yungasbos en Polylepis-bos, secundair bos en ondergroei van bosjes, vooral elzenbos (Alnus) en vaak bij beken, meestal tussen 1500 en 3600 m. In de winter trekt een deel van de vogels omlaag tot ongeveer 400 m. Leeft alleen of in paren en zoekt op de grond of tot ongeveer 3 m hoogte naar insecten, zaden en wat vruchten, en vangt soms insecten in de vlucht. Het broedseizoen omvat in elk geval januari; verder is over het broeden weinig bekend.

Verspreiding en trek

In Bolivia op de oostflank van de Andes in het midden en zuiden van het land, vooral in Cochabamba, Chuquisaca, Santa Cruz en Tarija; naar het noorden mogelijk tot in La Paz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië, in Jujuy en Salta.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in elzenbossen en langs beken in de bergen van het zuiden van Bolivia, bijvoorbeeld in Tarija en Chuquisaca. Vogels foerageren laag in de ondergroei en aan bosranden; let op de dunne roepjes en kijk langs de randen van elzenbosjes.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot; de stand gaat vermoedelijk achteruit, maar er zijn geen directe bedreigingen bekend. Plaatselijk algemeen.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes fulviceps | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Emberiza fulviceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Latijn fulvus, 'roodgeel, taankleurig', en -ceps, 'kop', naar de roodbruine kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Totora, Cochabamba, Bolivia.