Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Roodnekstruikgors

Roodnekstruikgors | Atlapetes rufinucha

Bolivian Brushfinch | Atlapetes nuquirrufo | Tico-tico-boliviano

De roodnekstruikgors is een struikgors die alleen in Bolivia voorkomt, op de oostflank van de Andes. Hij heeft een roodbruine kruin, een zwartachtig gezicht met gele tekening en een heldergele keel. Hij leeft vooral aan bosranden en in halfopen struikgewas en profiteert deels van het openen van bergbos.

Roodnekstruikgors (Atlapetes rufinucha)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is eenvoudig, een korte reeks herhaalde hoge tonen. De roep is een hoge, zoemende toon, ongeveer tsiet.

Luister: ZangXC745380

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17 cm, met een korte, stevige, zwarte snavel en een vrij lange staart. Het voorhoofd is zwartachtig, kruin en nek zijn roodbruin. Het gezicht is grotendeels zwartachtig, met bij de nominaatvorm een gele vlek voor het oog, een gele baardstreep en daaronder een zwartachtige streep. De bovendelen zijn zwartachtig met een groenige stuit; vleugels en staart zijn zwartachtig met olijfgroene randen. Keel en onderdelen zijn heldergeel, de flanken groenig. De ondersoort carrikeri in Santa Cruz is kleiner, mist de gele vlek voor het oog en is olijfgroen van boven. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn bruiner van boven en zwak gestreept van onder.

Verwarrings­soorten

De zwartkeelstruikgors Atlapetes melanolaemus in La Paz heeft een zwartachtige keel, geen gele vlek voor het oog en donkere schubbing op de borst. De bruinbaardstruikgors Atlapetes fulviceps heeft een geheel kaneelbruine kop en een groene rug. De witbrauwstruikgors Arremon torquatus heeft een zwart-grijs gestreepte kop en witte onderdelen.

Leefgebied

Halfopen landschap: randen van bergbos en Yungasbos, secundair bos, struikgewas en verruigde weiden, ruwweg tussen 1200 en 3600 m. Leeft in paren of familiegroepjes en zoekt op de grond of laag in de vegetatie naar voedsel; het dieet is weinig onderzocht. Het broedseizoen omvat in elk geval december tot februari; verder is over het broeden weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Bolivia, op de oostflank van de Andes in een versnipperd gebied: de nominaatvorm op twee kleine plaatsen in La Paz en in een groter gebied in Cochabamba, de ondersoort carrikeri in Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs bergwegen in Cochabamba, bijvoorbeeld op de oude weg naar de Chapare, en in de bergen van Santa Cruz. Kijk aan bosranden, in struikgewas langs de weg en in verruigde weiden; paren bewegen laag door de vegetatie en roepen veel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is vrij groot; de stand gaat vermoedelijk achteruit, maar er zijn geen directe bedreigingen bekend. Vrij algemeen tot algemeen; de soort verdraagt verstoord bos en bosranden.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes rufinucha | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Embernagra rufi-nucha; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en middeleeuws Latijn nucha, 'nek', naar de roodbruine kruin en nek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yungas, La Paz, Bolivia.