Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Zwartkeelstruikgors

Zwartkeelstruikgors | Atlapetes melanolaemus

Grey-eared Brushfinch | Atlapetes carinegro | Tico-tico-de-orelha-cinza

De zwartkeelstruikgors is een struikgors van de vochtige bergbossen op de oostflank van de Andes in het zuidoosten van Peru en het aangrenzende westen van Bolivia. Hij heeft een roodbruine kruin, een zwartachtig gezicht en een zwartachtige keel boven gele onderdelen. Lange tijd werd hij als ondersoort van een grotere roodnekstruikgors beschouwd, die later in een reeks soorten is opgesplitst.

Zwartkeelstruikgors (Atlapetes melanolaemus)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een hoog, dun tsit. De zang is een korte reeks hoge, ijle en wat krassende tonen, vaak in duet door een paar.

Luister: ZangXC63138

Opname: Joseph Tobias and Nathalie Seddon — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

17 cm, met een korte, stevige, zwarte snavel en een vrij lange staart. Voorhoofd, kruin en nek zijn helder roodbruin. Gezicht, kin en keel zijn zwartachtig. De bovendelen zijn zwartachtig, met een lichte olijfgroene zweem op de stuit; vleugels en staart zijn zwartachtig, de staartveren met olijfgroene randen. De onderdelen zijn dofgeel, met donkere schubbing op de borst en olijfgroene flanken. De iris is donker roodbruin, de poten zijn zwartachtig. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn doffer en bruiner.

Verwarrings­soorten

De roodnekstruikgors Atlapetes rufinucha in Bolivia heeft een heldergele keel, een gele vlek voor het oog en een gele baardstreep. De grijze struikgors Atlapetes canigenis in Cusco heeft eveneens een roodbruine kruin, maar is grijs van boven en van onder, zonder geel. De witbrauwstruikgors Arremon torquatus heeft een zwart-grijs gestreepte kop en witte onderdelen.

Leefgebied

Randen en open plekken van vochtig bergbos en nevelwoud, struikrijke hellingen, secundaire groei en bamboe, ruwweg tussen 1400 en 3300 m, vooral in de middelste en hogere zone. Leeft in paren of familiegroepjes en zoekt op of vlak boven de grond naar insecten, zaden en vruchten. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru op de oostflank van de Andes van het oosten van Cusco zuidwaarts door Puno. In Bolivia in het westen van La Paz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs de weg door het bergbos van Manu in Cusco en langs bergwegen in Puno, vooral aan bosranden en in struikgewas. Paren foerageren laag in de vegetatie; let op hun hoge roepjes en kijk aan de rand van de weg.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is beperkt en de stand gaat vermoedelijk achteruit, maar er zijn geen directe bedreigingen bekend. Plaatselijk vrij algemeen; verdraagt bosranden en secundaire groei.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes melanolaemus | (Sclater & Salvin, 1879)

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1879 als Buarremon melanolaemus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en laimos, 'keel', naar de zwarte keel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cchachupata, Cuzco, Peru.