Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Bruinborstbriljantkolibrie

Bruinborstbriljantkolibrie | Heliodoxa rubinoides

Fawn-breasted Brilliant | Brillante pechianteado | Brilhante-de-peito-ocre

De bruinborstbriljantkolibrie is een briljantkolibrie van het bergbos aan beide flanken van de Andes, met warm geelbruine onderdelen. Het mannetje draagt een kleine, glinsterend roze tot lila vlek onder op de keel. De soort foerageert in de lagere en middelste lagen van het bos en bezoekt ook suikerwaterfonteintjes.

Bruinborstbriljantkolibrie (Heliodoxa rubinoides)
Foto: Andy Morffew from Itchen Abbas, Hampshire, UK — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Reeksen scherpe, metaalachtige tsjik-tonen, vaak snel achter elkaar als alarm of bij het verdedigen van bloemen; daarnaast een herhaald swie-swie-swie-swoe.

Luister: ZangXC1083712

Opname: Carlos Delgado JUMABITA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–13 cm, met een rechte zwarte snavel en een kleine witte vlek achter het oog. Het mannetje is bronsgroen van boven, met koperkleurige vleugeldekveren; de onderdelen zijn warm kaneelkleurig-geelbruin, met groene vlekken op de flanken en de zijkanten van de keel, en een kleine, glinsterend roze tot lila vlek onder op de keel. De staart is koperachtig groen en licht gevorkt. Het vrouwtje is doffer, met meer groene vlekken op de onderdelen en een kleinere of geen keelvlek. Jonge vogels lijken op het vrouwtje, met geelbruine randjes aan de kopveren.

Verwarrings­soorten

De rozekeelbriljantkolibrie Heliodoxa gularis heeft eveneens een roze keelvlek, maar heeft groene in plaats van geelbruine onderdelen en leeft lager, in de voetheuvels. De bruinstaarthoornkolibrie Boissonneaua flavescens heeft groene onderdelen en geelbruine staart en ondervleugels. De Matthews' hoornkolibrie Boissonneaua matthewsii heeft een kastanjebruine borst en buik, maar een groene keel en een roodbruine staart.

Leefgebied

Het binnenste en de schaduwrijke randen van vochtig bergbos en nevelwoud, ook open plekken en oude secundaire groei, tussen ongeveer 1000 en 2600 m, meestal tussen 1100 en 2200 m. Foerageert in de lagere en middelste lagen aan bloemen en vangt kleine insecten. Over de broedbiologie is weinig bekend.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Centrale en Oostelijke Andes en op de westflank van de Westelijke Andes. In Ecuador op beide flanken van de Andes, in het westen zuidwaarts tot El Oro en Loja. In Peru langs de oostflank van de Andes over het grootste deel van het land. In Bolivia alleen in het noorden van Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het nevelwoud van de oostflank in Ecuador en Colombia, bij suikerwaterfonteintjes van lodges op middelste hoogte en bij bloeiende struiken langs bosranden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en verdraagt enige verstoring, maar is afhankelijk van bergbos.

Wetenschappelijke naam

Heliodoxa rubinoides | (Bourcier & Mulsant, 1846)

Bourcier & Mulsant beschreef de soort in 1846 als Trochilus rubinoides; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Heliodoxa werd in 1850 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks hēlios, 'zon', met doxa, 'glorie' of 'luister'. De soortnaam combineert middeleeuws Latijn rubinus, 'robijn', met Grieks -oidēs, 'lijkend op'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Colombia.