Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Groenkruinbriljantkolibrie
Groenkruinbriljantkolibrie | Heliodoxa jacula
Green-crowned Brilliant | Brillante coroniverde | Brilhante-de-coroa-verde
De groenkruinbriljantkolibrie is een grote, groene briljantkolibrie van het vochtige bergbos van Panama tot het westen van Ecuador. Het mannetje is vrijwel geheel glinsterend groen, met een kleine violetblauwe keelvlek en een gevorkte blauwzwarte staart. De soort verdedigt bloeiende planten en komt geregeld naar suikerwaterfonteintjes.
Geluid
Een luid, piepend kjoe of tjoe; achtervolgende vogels geven sputterende tonen en gepiep.
Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een rechte zwarte snavel en een witte vlek achter het oog. Het mannetje heeft een glinsterend groene tot blauwgroene kop en borst, met een kleine, glinsterend violetblauwe vlek op de keel; de bovendelen en de buik zijn bronsgroen, aars en dijen wit. De staart is blauwzwart en duidelijk gevorkt. Het vrouwtje heeft witte onderdelen met dichte groene vlekken, een korte witte baardstreep en een minder diep gevorkte zwarte staart met witte punten aan de buitenste veren.
Verwarringssoorten
De keizerinbriljantkolibrie Heliodoxa imperatrix is groter, met een veel langere, diep gevorkte bronszwarte staart en een goudgroene buik, en heeft geen witte aars. De bruinborstbriljantkolibrie Heliodoxa rubinoides heeft geelbruine onderdelen. De kroonbosnimf Thalurania colombica is kleiner, en het mannetje heeft een violette kruin en buik. De violetborstbriljantkolibrie Heliodoxa leadbeateri heeft bij het mannetje een violetblauw voorhoofd en leeft vooral aan de oostkant van de Andes.
Leefgebied
Het binnenste, de randen en open plekken van vochtig bergbos en lager nevelwoud, ook oud secundair bos en tuinen, in Colombia tussen ongeveer 300 en 1700 m en in Ecuador meestal tussen 500 en 1550 m. Foerageert in de lagere en middelste lagen aan bloemen, verdedigt bloeiende planten tegen andere kolibries en vangt kleine insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie de Andesketens, vooral op de westelijke en centrale ketens en op de westflank naar de Stille Oceaan. In Ecuador op de westflank van de Andes, zuidwaarts tot ten minste El Oro. Ontbreekt in Peru, in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica en Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bij suikerwaterfonteintjes van lodges op de westflank in het noordwesten van Ecuador, bijvoorbeeld rond Mindo, en in het westen van Colombia. Mannetjes houden vaak dezelfde bloeiende planten bezet.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk algemeen en verdraagt secundair bos, maar ontbossing van de hellingen tast het leefgebied aan.
Wetenschappelijke naam
Heliodoxa jacula | Gould, 1850
Gould beschreef de soort in 1850 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Heliodoxa voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam combineert Grieks hēlios, 'zon', met doxa, 'glorie' of 'luister'. De soortnaam komt van Latijn iaculus, 'geworpen, voortschietend' (vergelijk Laatlatijn iaculum, 'pijl'). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.