Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Bruinbuikzwaluw

Bruinbuikzwaluw | Orochelidon murina

Brown-bellied Swallow | Golondrina ventricafé | Andorinha-de-ventre-pardo

De bruinbuikzwaluw is een donkere zwaluw van het hooggebergte van de noordelijke en centrale Andes, met een geheel rookgrijze onderzijde. Hij jaagt in kleine groepen boven páramo, akkers en dorpen tot hoog boven de boomgrens. Van de zwaluwen in de hoge Andes is hij de enige zonder witte buik.

Bruinbuikzwaluw (Orochelidon murina)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, raspend dzjiet en een zacht, schor gekwetter, vaak in vlucht herhaald.

Luister: ZangXC1092058

Opname: Carlos Delgado JUMABITA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, slank, met lange vleugels en een duidelijk gevorkte staart. De bovendelen zijn donker, met een groenblauwe tot staalblauwe glans. De hele onderzijde, van keel tot buik, is egaal rookgrijs tot grijsbruin, iets lichter op de keel. De onderstaartdekveren zijn donkerder grijsbruin. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn bruiner en doffer van boven.

Verwarrings­soorten

De andeszwaluw Orochelidon andecola is gedrongener, met een kortere, bijna rechte staart, een witte buik en witte onderstaartdekveren; hij leeft verder naar het zuiden. De bleekpootzwaluw Orochelidon flavipes is kleiner, met een kaneelkleurige keel en een witte buik. De blauwwitte zwaluw Pygochelidon cyanoleuca heeft een witte onderzijde met zwarte onderstaartdekveren. De Zuid-Amerikaanse ruwvleugelzwaluw Stelgidopteryx ruficollis is bruin van boven, met een roestkleurige keel en een lichte stuit.

Leefgebied

Open land in het hooggebergte: páramo, jalca, akkers, weiden, struikrijke hellingen, bosranden en dorpen, ruwweg tussen 2500 en 4200 m, plaatselijk lager. Jaagt laag boven de grond en langs hellingen op vliegende insecten. Nestelt in gaten en spleten in steilkanten, rotsen en gebouwen; het nest is een kom van gras en veren.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de takken van de Andes. In Ecuador wijdverbreid in de Andes. In Peru langs vrijwel de hele lengte van de Andes. In Bolivia in de Andes van het noordwesten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van West-Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk boven páramo en hooggelegen akkers en rond dorpen in de Andes, vooral bij windstil weer, wanneer de vogels laag jagen. Vergelijk de egaal grijze onderzijde met die van de blauwwitte zwaluwen die vaak in de buurt vliegen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en plaatselijk algemeen, en profiteert van open, door de mens gevormd landschap in het hooggebergte.

Wetenschappelijke naam

Orochelidon murina | (Cassin, 1853) (GBIF: Notiochelidon murina)

Cassin beschreef de soort in 1853 als Petrochelidon murina; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Orochelidon werd in 1903 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks oros, 'berg', met khelidōn, 'zwaluw'. De soortnaam komt van Latijn murinus, 'muisgrijs'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ecuador.