Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bruine breedbektiran

Bruine breedbektiran | Rhynchocyclus fulvipectus

Fulvous-breasted Flatbill | Picoplano pechifulvo | Bico-chato-de-peito-fulvo

De bruine breedbektiran is een forse, olijfgroene tiran met een opvallend brede, platte snavel, die leeft in vochtig bergbos aan de Andesflanken. Hij zit vaak lang roerloos in de middelste etage. Het is de breedbektiran van de bergen; zijn verwanten van het geslacht Rhynchocyclus leven in het laagland.

Bruine breedbektiran (Rhynchocyclus fulvipectus)
Foto: Amber M. King — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een raspend, stijgend zrriiep, met tussenpozen herhaald, en korte, scherpe roepjes.

Luister: RoepXC354301

Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een grote kop en een zeer brede, platte snavel met een lichte ondersnavel. Kop en bovendelen zijn olijfgroen, met een smalle, lichte oogring. Vleugels donker, de dekveren en tertials met brede rosse of okerkleurige randen. Keel en borst zijn warm okerbruin tot olijfbruin, de buik lichtgeel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De Pacifische breedbektiran Rhynchocyclus pacificus leeft lager, in het laaglandbos ten westen van de Andes, en heeft een olijfkleurige, vaag geel gestreepte borst zonder okerbruin. De oostelijke groene breedbektiran Rhynchocyclus olivaceus leeft in het Amazonelaagland en heeft eveneens een olijfgrijze borst. De breedbektirannen van het geslacht Tolmomyias zijn kleiner, met een smallere snavel en geelgroene vleugelstrepen in plaats van rosse randen.

Leefgebied

Vochtig lager bergbos en nevelwoud, ook oude secundaire bossen en bosranden, ruwweg tussen 600 en 2000 m. Zit stil op een tak in de middelste etage en vangt insecten met een korte uitval naar het blad; sluit zich soms aan bij gemengde groepen. Het nest is een hangende, peervormige buidel met een ingang aan de onderkant.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in de drie Andesketens, vooral op de middelste hoogten. Ecuador: aan beide flanken van de Andes. Peru: aan de oostflank naar het zuiden tot Cusco en Puno. Bolivia: plaatselijk in de Yungas van La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in vochtig bergbos op 900–1800 m in de middelste etage; let op een stilzittende, groenige vogel met een brede snavel. De roep verraadt hem vaak eerder.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is gebonden aan vochtig bergbos en verdwijnt waar dat bos wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Rhynchocyclus fulvipectus | (Sclater, 1860)

Sclater beschreef de soort in 1860 als Cyclorhynchus fulvipectus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Rhynchocyclus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam is een anagram van de oudere naam Cyclorhynchus, van Grieks kuklos, 'cirkel, schild', en rhunkhos, 'snavel'. De soortnaam komt van Latijn fulvus, 'roodgeel, okerbruin', en pectus, 'borst'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Nanegal, Pichincha, Ecuador.