Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Vale tapuittiran
Vale tapuittiran | Ochthornis littoralis
Drab Water Tyrant | Guardarríos arenisco | Maria-da-praia
De vale tapuittiran is een kleine, zandkleurige tiran van de oevers van de grote rivieren in het Amazonelaagland. Hij zit laag op wortels, takken en omgevallen bomen vlak boven het water en vliegt van de ene oeverplek naar de volgende. Zijn kleur sluit aan bij de kale, lemige oevers waar hij leeft.
Geluid
Weinig vocaal. Een ijl, hoog piepje en zachte, korte fluittonen; paren laten soms een snelle reeks tjirpende tonen horen.
Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13,5 cm, met een rechte, zwarte snavel en een vrij korte staart. Het verenkleed is egaal licht zandbruin, met een lichtere stuit en een vage, lichte wenkbrauwstreep boven een donkerder teugel. De vleugels en de staart zijn donkerder grijsbruin, zonder duidelijke vleugelstrepen. De onderzijde is lichter beigebruin, de keel bijna wit. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De riviertachuri Serpophaga hypoleuca is kleiner en slanker, grijs van boven en wit van onderen, en leeft in jonge begroeiing op riviereilanden. Het vrouwtje van de riviermoortiran Knipolegus orenocensis is grijzer, met een donkerder staart, en zit vaker in struiken dan op kale oevers. De kleine grondtiran Syrtidicola fluviatilis loopt meer over zandbanken en kale grond, heeft langere poten en een donkere staart met lichte buitenranden.
Leefgebied
Oevers van grote en middelgrote rivieren in het laagland, vooral langs troebele rivieren met lemige oevers, uitgespoelde wortels en drijfhout; ook langs oxbowmeren. Tot ongeveer 500 m, plaatselijk hoger. Vangt insecten in korte vluchten vanaf een lage zitplaats of van de grond aan de waterkant. Het nest ligt in een holte of spleet in de oeverwand of tussen wortels.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het laagland ten oosten van de Andes. Ecuador: in het oosten. Peru: in het hele Amazonelaagland. Bolivia: in het noorden en in de laaglanden van Beni en Pando. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Amazonegebied en het Orinocobekken van Venezuela, de Guiana's en Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let tijdens een boottocht op de rivier op een kleine, zandkleurige vogel die vlak voor de boot van een wortel of tak op de oever opvliegt en een stukje verder weer gaat zitten.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverspreid langs de grote rivieren en lijkt weinig gevoelig voor verstoring van het omliggende bos.
Wetenschappelijke naam
Ochthornis littoralis | (Pelzeln, 1868)
Pelzeln beschreef de soort in 1868 als Elainea littoralis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ochthornis werd in 1888 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks okhthē, 'oever, rivierbank', en ornis, 'vogel'. Latijn litoralis betekent 'van de oever', naar de rivieroevers waar de soort leeft. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Borba, Amazonas, Brazilië.