Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bleekoogdwergtiran

Bleekoogdwergtiran | Atalotriccus pilaris

Pale-eyed Pygmy Tyrant | Mosquerito ojiblanco | Maria-de-olho-claro

De bleekoogdwergtiran is een kleine, olijfkleurige tiran met een licht oog, die in het gidsgebied alleen in de droge en halfdroge laaglanden van Colombia voorkomt. Hij leeft in droogbos, struweel en galerijbos en is de enige soort in zijn geslacht.

Bleekoogdwergtiran (Atalotriccus pilaris)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Droge tikken en een korte, rollende triller, vaak gevolgd door een reeks 'tik'-tonen.

Luister: ZangXC680693

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9,5 cm, met een vrij korte, platte snavel en een middellange staart. De bovendelen zijn olijfgroen, het gezicht en de teugel okerkleurig. Het oog is wit tot lichtgeel. De vleugels zijn donker met twee gelige vleugelstrepen en gele randen. Keel en borst zijn witachtig met vage grijze strepen, de buik is witachtig met een gele zweem. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De witbuiktodietiran Hemitriccus margaritaceiventer heeft eveneens een licht oog en een gestreepte borst, maar een bruinere kruin, zonder okerkleurig gezicht, en een langere snavel; in Colombia alleen plaatselijk in het noordoosten. De geelbuikschoffelsnavel Todirostrum cinereum heeft een zwartachtige kop, een geheel gele onderkant en een lange staart. De schubkuifdwergtiran Lophotriccus pileatus heeft een kuif en leeft in vochtig bergbos.

Leefgebied

Droogbos, doornstruweel, galerijbos langs rivieren, bosranden en struikrijke savanne, van zeeniveau tot ongeveer 900 m, plaatselijk hoger. Zit in dicht struikgewas en de middelste laag en vangt kleine insecten met korte sprongen naar bladeren. Het nest is een hangend bolnest met een zij-ingang.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het Caribische laagland, in de droge delen van het dal van de Magdalena en in de Llanos ten oosten van de Andes. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, Guyana en het uiterste noorden van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in droogbos en struweel in het Caribische laagland van Colombia of in galerijbos in de Llanos; luister naar de droge tikken en kijk in dicht struikgewas op middelhoogte.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort verdraagt struweel en gedegradeerd bos.

Wetenschappelijke naam

Atalotriccus pilaris | (Cabanis, 1847)

Cabanis beschreef de soort in 1847 als C[olopterus] pilaris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atalotriccus werd in 1905 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam komt van Grieks atalos, 'teer, fijn', en trikkos, een niet nader bekend klein vogeltje (gebruikt voor tirannen). De soortnaam komt van Latijn pilaris, 'onbehaard', dat wil zeggen 'zonder kuif' (van pilare, 'ontharen', en pilus, 'haar'). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cartagena, Bolívar, Colombia.