Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Grijze monjita

Grijze monjita | Nengetus cinereus

Grey Monjita | Monjita gris | Primavera

De grijze monjita is een vrij grote, grijs met witte tiran van open grasland in het midden en oosten van Zuid-Amerika. Hij zit rechtop op paaltjes, struiken en termietenheuvels en laat in de vlucht een witte vlek in de zwarte vleugel zien. Zuidelijke vogels trekken in de zuidelijke winter naar het noorden.

Grijze monjita (Nengetus cinereus)
Foto: Dario Sanches from São Paulo, Brazil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. Zachte fluittonen, vooral in de schemering, en een kort, droog roepje.

Luister: ZangXC709813

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

22–23 cm, met een vrij lange, zwarte snavel. De bovendelen zijn grijs, met een witte teugel. De keel is wit, begrensd door een smalle zwarte baardstreep; de borst is grijs, de buik wit. De vleugels zijn zwart, met een witte vlek aan de basis van de handpennen en lichte randen aan de dekveren; de staart is zwartachtig. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn bruiner.

Verwarrings­soorten

De witstuitmonjita Xolmis velatus is kleiner, met een witte kop en een witte stuit. De zwartkruinmonjita Neoxolmis coronatus heeft een zwarte kruin met een brede witte rand en mist de zwarte baardstreep. De campospotlijster Mimus saturninus heeft een lange staart met witte hoeken, een bruine, gestreepte rug en een donkere oogstreep.

Leefgebied

Open grasland, campos, savanne met verspreide struiken, weilanden en wegbermen in het laagland. Zit op een uitkijkpost en vliegt naar de grond om insecten te vangen. Het nest is een open kom in een struik of boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Bolivia: in de savannes van Beni en in het oosten van Santa Cruz; vooral in de zuidelijke winter komen er trekvogels uit het zuiden bij. Peru: zeer plaatselijk in de Pampas del Heath in Madre de Dios. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het midden en oosten van Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noordoosten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de open savannes van Beni, bijvoorbeeld rond Trinidad, op paaltjes en struiken langs de weg; buiten de broedtijd komen ook kleine groepjes voor.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Omzetting van grasland in akkerbouw tast het leefgebied plaatselijk aan, maar de soort komt ook in weilanden voor.

Wetenschappelijke naam

Nengetus cinereus | (Vieillot, 1816) (GBIF: Xolmis cinereus)

Vieillot beschreef de soort in 1816 als Tyrannus cinereus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nengetus werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam, in 1827 ingevoerd door William Swainson, gaat waarschijnlijk terug op een inheemse (Tupi) vogelnaam uit Brazilië; de precieze afleiding is onzeker. Latijn cinereus, 'asgrijs', naar het grijze verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Achterland van Rio de Janeiro, Brazilië.