Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Roodstuitstruiktiran
Roodstuitstruiktiran | Cnemarchus erythropygius
Red-rumped Bush Tyrant | Birro culirrojo | Tirano-arbustivo-de-uropígio-vermelho
De roodstuitstruiktiran is een grote, grijze tiran van páramo en puna met verspreide struiken, dicht bij de boomgrens. Hij zit rechtop op de top van een struik of rots en valt in de vlucht op door de roodbruine stuit en staart. Hij leeft meestal alleen of in paren.
Geluid
Meestal stil. Een zacht, fluitend piiu en in de schemering een herhaald, dun fluitje.
Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
23 cm, met een vrij kleine, zwarte snavel en lange vleugels. Het voorhoofd en de voorkruin zijn witachtig, de rest van de kop en de rug grijsbruin. De stuit is roodbruin, de staart roodbruin met donkere middelste pennen en een donkere eindband. De vleugels zijn zwartachtig met witachtige randen aan de armpennen. De keel is witachtig met grijze streping, de borst grijs en de buik roodbruin. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De streepkeelstruiktiran Myiotheretes striaticollis heeft een duidelijk gestreepte keel, een geheel kaneelkleurige onderzijde en geen roodbruine stuit, en leeft lager, aan bosranden. De roodvleugelstruiktiran Cnemarchus rufipennis is egaal grijs, met roodbruin in de vleugel, en mist de witte voorkruin en de roodbruine stuit. De zwartbekklauwiertiran Agriornis montanus heeft een zware, gehaakte snavel en witte buitenste staartpennen.
Leefgebied
Páramo, vochtige puna en jalca met verspreide struiken, de bovenste bosrand en open Polylepis-bosjes, ongeveer tussen 2800 en 4300 m, plaatselijk lager. Zit op een uitkijkpost en vliegt uit naar de grond of in de lucht om insecten te vangen. Het nest ligt in een holte in een steile wand of tussen rotsen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in de Centrale en Oostelijke Andes en in de Sierra Nevada de Santa Marta. Ecuador: in de páramo langs de hele Andes. Peru: langs de Andes van het noorden tot het zuiden. Bolivia: in de Andes van La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de páramo of puna net boven de boomgrens, bijvoorbeeld bij Papallacta of Cajas in Ecuador; let op een grijze tiran die rechtop op een struik zit en in de vlucht een roodbruine stuit en staart laat zien.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijd verspreid maar komt in lage dichtheden voor; branden en begrazing van de páramo tasten het leefgebied plaatselijk aan.
Wetenschappelijke naam
Cnemarchus erythropygius | (Sclater, 1853)
Sclater beschreef de soort in 1853 als Taenioptera erythropygia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cnemarchus werd in 1905 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam combineert Grieks knēmos, 'berghelling', met arkhos, 'heerser, leider'. Grieks eruthros, 'rood', en pugē, 'stuit': roodstuitig. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Verdecocha, Pichincha, Ecuador.