Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Bruine trappist

Bruine trappist | Nonnula brunnea

Brown Nunlet | Monjilla parda | Freirinha-parda

De bruine trappist is een kleine, warm roodbruine baardkoekoek van het westelijke Amazonebekken. Vrijwel zijn hele verspreiding valt binnen het gidsgebied, in het zuiden van Colombia, het oosten van Ecuador en het noorden van Peru. Hij leeft onder het kronendak van het laaglandbos en is overal zeldzaam tot vrij schaars.

Bruine trappist (Nonnula brunnea)
Foto: TonyCastro — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks van twintig tot vijfentwintig tonen, trie-oe trie-oe, in een regelmatig tempo; de reeks begint zacht, zwelt aan en sterft aan het eind weer weg.

Luister: ZangXC257968

Opname: John V. Moore — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een dunne, licht gebogen, donkere snavel. Kruin en bovendelen zijn effen bruin. Een geelbruine tot roodbruine streep loopt van de snavel naar het oog, rond het oog ligt een smalle, lichtbruine oogring en de wang is donker grijsbruin. Keel en flanken zijn donker roodbruin, kin en borst lichter roodbruin en de buik roestgeel. Oog en poten zijn donker. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De roodborsttrappist Nonnula rubecula is grijzer van boven, met een witte teugelstreep en witte oogring en een witachtige buik. De zuidelijke grijswangtrappist Nonnula ruficapilla heeft een kastanjebruine kruin, een grijs gezicht en een kale rode oogring. De kleine trappist Micromonacha lanceolata heeft een witte bles en witte, zwart gestreepte onderdelen.

Leefgebied

Vochtig terra-firmebos en dicht secundair bos in het laagland. In Ecuador meestal onder 400 m, plaatselijk tot 700 m. Blijft onder het kronendak, in de lagere en middelste etage, en sluit zich soms aan bij gemengde zwermen van miersluipers. Voedsel en leefwijze zijn nauwelijks onderzocht. Eén beschreven nest was een in de grond gegraven geul, overdekt met takjes en bladeren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het zuiden, in het Amazonelaagland. In Ecuador in het oostelijk laagland en de lagere uitlopers. In Peru in het noorden. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet of nauwelijks voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in terra-firmebos in het oosten van Ecuador naar de aanzwellende en wegstervende reeks tonen en volg gemengde zwermen in de ondergroei en de middelste etage.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein vergeleken met dat van verwante soorten, maar ligt grotendeels in nog uitgestrekt bos; ontbossing langs wegen en rivieren is de belangrijkste bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Nonnula brunnea | Sclater, 1881

Sclater beschreef de soort in 1881 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Nonnula werd in 1854 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam is een verkleinwoord van laat-Latijn nonna, 'non': 'nonnetje'. De soortnaam brunnea komt van middeleeuws Latijn brunneus, 'bruin'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sarayacu, Ecuador.