Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Bruinkapbaardkoekoek

Bruinkapbaardkoekoek | Bucco macrodactylus

Chestnut-capped Puffbird | Buco gorricastaño | Rapazinho-de-boné-vermelho

De bruinkapbaardkoekoek is een kleine, gedrongen baardkoekoek van bosranden en rivieroevers in het westelijke Amazonegebied. Hij zit vaak lang roerloos op een tak in de middenlaag en vliegt dan plotseling uit naar een insect. Door de kastanjebruine kruin en de zwarte borstband is hij binnen zijn familie goed te herkennen.

Bruinkapbaardkoekoek (Bucco macrodactylus)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Weinig vocaal. De zang is een reeks dunne, hoge, iets dalende fluittonen, als wieeeuu, met tussenpozen herhaald.

Luister: ZangXC1185035

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een grote kop, een korte, zware zwarte snavel en een korte staart. De kruin is kastanjebruin, het gezicht zwart met een smalle witte baardstreep. Een oranjebruine band loopt over de achterhals. De keel is wit, daaronder ligt een brede zwarte borstband. De rest van de onderdelen is bleek geelbruin met fijne donkere bandering. De bovendelen zijn bruin met fijne lichte stippels en randen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De gevlekte baardkoekoek Bucco tamatia is groter, met een oranjebruine keel, een zwarte vlek op de halszijde en sterk geschubde onderdelen, maar zonder kastanjebruine kruin en zwarte borstband. De gekraagde baardkoekoek Bucco capensis is groter en roodbruin, met een oranje snavel. De kleine trappist Micromonacha lanceolata is kleiner en heeft gestreepte witte onderdelen.

Leefgebied

Randen van vochtig laaglandbos, várzea-bos, oeverbos langs rivieren en oxbow-meren, secundair bos en lianenrijke plekken, meestal onder 600 m, plaatselijk hoger. Zit in de middenlaag en vangt grote insecten en andere ongewervelden, die hij van takken en bladeren pakt. Broedt in een holte in een termietennest in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Amazonegebied in het zuidoosten. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het laagland van het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en het westen van Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs bosranden aan rivieren en meren en langs open plekken in várzea-bos; de vogel zit vaak stil op een kale tak in halfschaduw en valt pas op als hij uitvliegt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt bosranden en secundair bos.

Wetenschappelijke naam

Bucco macrodactylus | (Spix, 1824)

Spix beschreef de soort in 1824 als Cyphos macrodactylus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Bucco werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Latijn bucca, 'wang', naar de grote kop met bolle wangen. De soortnaam komt van Grieks makros, 'lang', en daktulos, 'teen' of 'vinger'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Fonte Boa, Amazonas, Brazilië.