Alle soorten › Glansvogelachtigen › Glansvogels › Paradijsglansvogel
Paradijsglansvogel | Galbula dea
Paradise Jacamar | Jacamará paraíso | Ariramba-do-paraíso
De paradijsglansvogel is een donkere glansvogel met een zeer lange, spitse staart, die meer dan de helft van zijn lengte uitmaakt. Hij zit hoog op kale takken boven het bladerdak en aan bosranden, van waaruit hij lange vangvluchten maakt. Het is de meest verspreide glansvogel van het Amazonelaagland in het gidsgebied.
Geluid
Een reeks hoge, heldere fluittonen, pie pie pie, vaak licht dalend; ook een snelle, dunne triller en enkele scherpe roepen.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
29–32 cm, waarvan meer dan de helft staart; de middelste staartveren zijn lang en smal. De snavel is lang, recht en zwart. Het verenkleed is grotendeels zwartachtig met een blauwgroene tot bronzen glans, vooral op vleugels en rug. De kruin is lichter, grijsbruin. De keel is wit. De seksen zijn vrijwel gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een kortere staart.
Verwarringssoorten
De purperglansvogel Galbula chalcothorax en de bronsglansvogel Galbula leucogastra hebben een veel kortere staart en een donkere kruin. De grote glansvogel Jacamerops aureus is groter en zwaarder, met een dikkere, licht gebogen snavel, een groene rug en een roodbruine buik.
Leefgebied
Het bladerdak en de randen van vochtig terra-firmebos en várzea, langs rivieren, meren en open plekken, ook in moerasbos en hoge secundaire groei, van het laagland tot ongeveer 600 m, plaatselijk hoger. Zit hoog op dode, kale takken en vangt vliegende insecten in lange uitvallen. Broedt in een zelfgegraven gang in een aarden wal of in een termietennest.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, in het Amazonegebied en het stroomgebied van de Orinoco. In Ecuador zeldzaam en plaatselijk in het oostelijke laagland. In Peru in het grootste deel van het Amazonelaagland. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Vanaf uitkijktorens in het bladerdak en vanaf de rivier in het laagland van Zuidoost-Peru en Noord-Bolivia, waar de vogel op de hoogste kale takken zit. Het silhouet met de lange, smalle staart is ook van ver te zien.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied, maar is afhankelijk van hoog bos.
Wetenschappelijke naam
Galbula dea | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Alcedo Dea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Galbula werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Latijn galbula, de naam voor een kleine gele vogel. De soortnaam is Latijn dea, 'godin'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.