Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Gevlekte baardkoekoek
Gevlekte baardkoekoek | Bucco tamatia
Spotted Puffbird | Buco moteado | Rapazinho-carijó
De gevlekte baardkoekoek is een gedrongen, sterk geschubde baardkoekoek van natte bossen in het Amazonegebied. Hij zit vaak lang onbeweeglijk in de schaduw van de middenlaag, met de kop ingetrokken. Zijn oranjebruine keel en de zwarte vlek op de halszijde zijn de beste kenmerken.
Geluid
Een lange reeks klagende fluittonen, als kwie-kwie-kwie, die eerst stijgt en in volume toeneemt en daarna wegzakt; vooral in de schemering.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18 cm, met een grote kop, een zware zwarte snavel met een haakje en een korte staart. De bovendelen zijn bruin met fijne lichte schubben. Het voorhoofd en een streep boven het oog zijn bruingeel, onder het oog ligt een witte baardstreep met daaronder een grote zwarte vlek op de halszijde. Keel en bovenborst zijn oranjebruin. De rest van de onderdelen is wit met dichte zwarte schubben en vlekken. De iris is rood. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De bruinkapbaardkoekoek Bucco macrodactylus is kleiner, met een kastanjebruine kruin, een witte keel en een zwarte borstband. De gekraagde baardkoekoek Bucco capensis heeft een oranje snavel en een zwarte halsband. De witborstbaardkoekoek Malacoptila fusca is bruin gestreept, met een witte borstvlek en een oranje snavel. De Obama's baardkoekoek Nystalus obamai is gestreept in plaats van geschubd.
Leefgebied
Várzea- en igapó-bos, moerasbos, oeverbos langs zwartwaterrivieren, bos op witzand en bosranden, in het laagland tot ongeveer 500 m. Zit in de onderste en middelste laag en vliegt uit naar grote insecten en andere ongewervelden, soms naar kleine hagedissen. Broedt in een holte in een termietennest of in de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het oostelijke laagland, ten oosten van de Andes. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het laagland van het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs oevers van zwartwaterrivieren en meren en in overstroomd bos, bij voorkeur vanuit een boot. In de schemering verraadt de lange reeks fluittonen de plek.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is zeer groot; plaatselijk lijdt de soort onder ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Bucco tamatia | Gmelin, 1788
Gmelin beschreef de soort in 1788 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Bucco werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Latijn bucca, 'wang', naar de grote kop met bolle wangen. De soortnaam komt van de Tupi-naam tîmatíâi, 'kromme snavel', voor de schuitbekreiger; Marcgrave gebruikte de naam ten onrechte voor een gevlekte, lijsterachtige vogel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana, en Brazilië.