Alle soorten › Glansvogelachtigen › Glansvogels › Bruinkeelglansvogel

Bruinkeelglansvogel | Brachygalba lugubris

Brown Jacamar | Jacamará pardo | Ariramba-preta

De bruinkeelglansvogel is een kleine, overwegend bruine glansvogel met een lange zwarte snavel, van bosranden, galerijbos en rivieroevers in het noorden van Zuid-Amerika. Hij leeft in paartjes of kleine groepjes die rechtop op kale takken zitten en vandaar insecten uit de lucht vangen. Van de Brachygalba-soorten heeft hij veruit het grootste verspreidingsgebied.

Bruinkeelglansvogel (Brachygalba lugubris)
Foto: Margaw — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, dunne, stijgende fluittonen, als pieeej, vaak versneld tot een korte reeks of triller; groepjes roepen vaak samen.

Luister: ZangXC1103135

Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel en een vrij korte staart. De kop is bruin met fijne lichte streepjes, de keel lichter bruin of geelbruin. Rug, vleugels en staart zijn donkerbruin met een zwakke blauwgroene glans. De borst is donkerbruin; de buik is wit tot geelbruin, afhankelijk van de populatie. De seksen zijn vrijwel gelijk.

Verwarrings­soorten

De witkeelglansvogel Brachygalba albogularis heeft een gele snavel en een wit gezicht en een witte keel. De grijskopglansvogel Brachygalba goeringi heeft een lichte, grijsbruine kop, een witte buik en een kastanjebruine band op de bovenbuik. De zwaluwbaardkoekoek Chelidoptera tenebrosa zit op dezelfde soort kale takken, maar is zwartachtig met een korte snavel. Galbula-glansvogels zijn groter en glanzend groen.

Leefgebied

Randen van vochtig bos en galerijbos, bos op witzand, rivieroevers, savannes met bomen en open plekken, van het laagland tot ongeveer 500 m, plaatselijk hoger. Zit op kale takken in de rand van het bos en vliegt uit naar vliegende insecten, zoals vlinders, wespen en vliegen. Broedt in een gang in een aarden wal of oever.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, in de llanos en het Amazonegebied. In Ecuador zeldzaam en plaatselijk in het noordoostelijke laagland. In Peru plaatselijk in het noordoosten. In Bolivia in het noorden en oosten van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en grote delen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs rivieroevers, wegen en bosranden in de llanos en op witzandgebieden in het oosten van Colombia, bijvoorbeeld rond Inírida, naar groepjes kleine vogels op kale takken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt open, half beboste landschappen.

Wetenschappelijke naam

Brachygalba lugubris | (Swainson, 1838)

Swainson beschreef de soort in 1838 als Galbula lugubris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Brachygalba werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks brakhus, 'kort', met Galbula, het geslacht van de glansvogels. De soortnaam lugubris is Latijn voor 'rouwend', naar het donkere verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kanuku-gebergte, Guyana.