Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bruinkopbreedbektiran
Bruinkopbreedbektiran | Platyrinchus saturatus
Cinnamon-crested Spadebill | Picochato cresticanelo | Patinho-escuro
De bruinkopbreedbektiran is een kleine, donkere breedbektiran van de onderste etage van laaglandbos in het noorden van het Amazonegebied. Zoals alle breedbektirannen heeft hij een zeer brede, platte snavel en een korte staart. In het gidsgebied komt hij alleen in de uiterste oostrand voor, vooral in bos op arme, zandige bodems.
Geluid
Een scherp, droog kwip, vaak herhaald, en een korte, zoemende triller.
Opname: Phil Stouffer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
9–10 cm, met een grote kop, een zeer brede, platte snavel en een korte staart. De bovendelen zijn donker olijfbruin; het mannetje heeft een verborgen kaneeloranje kruinvlek, die bij het vrouwtje kleiner is of ontbreekt. Het gezicht is vrij effen, met een lichte oogring en lichte teugel. De keel is wit, de borst bruinachtig olijf, de buik vuilwit tot lichtgeel.
Verwarringssoorten
De geelkapbreedbektiran Platyrinchus coronatus is kleiner en lichter, met een roodbruine kruin met gele middenstreep en een sterk getekend gezicht met zwarte vlekken. De witkuifbreedbektiran Platyrinchus platyrhynchos is groter, met een grijze kop, een witte kruinvlek en okerkleurige onderdelen. De witkeelbreedbektiran Platyrinchus mystaceus heeft een sterk getekend, geelachtig gezicht en leeft in bergbos in de Andes.
Leefgebied
De onderste etage van vochtig laaglandbos op terra firme, vooral op arme, zandige bodems, onder ongeveer 500 m. Zit stil op een dun takje en vliegt plotseling omhoog om een insect van de onderkant van een blad te grijpen. Het nest is een klein kommetje in een vork van een struik of jonge boom, laag boven de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het uiterste oosten, in Guainía, Vaupés en het oosten van Amazonas. In Peru zeer plaatselijk in het noordoosten, in Loreto. Ontbreekt in Ecuador en vrijwel zeker in Bolivia, en op de Galápagos. Het zwaartepunt ligt buiten het gidsgebied, in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het noorden van Amazonisch Brazilië, met een afzonderlijke vorm ten zuiden van de Amazone.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in hoog bos op witte zandgrond in het oosten van Colombia en rond Iquitos, en luister naar de scherpe roepjes in de onderste etage. Sta stil: de vogel blijft vaak lang op dezelfde plek zitten.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort leeft in een groot, nog grotendeels bebost gebied, maar is plaatselijk en schaars.
Wetenschappelijke naam
Platyrinchus saturatus | Salvin & Godman, 1882
Salvin & Godman beschreef de soort in 1882 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Platyrinchus werd in 1805 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam komt van Grieks platus, 'plat', en rhunkhos, 'snavel'. Latijn saturatus betekent 'verzadigd, diep van kleur', naar het donkere verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Merume Mountains, Guyana.