Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Zwartkruingrondtiran
Zwartkruingrondtiran | Muscisaxicola frontalis
Black-fronted Ground Tyrant | Dormilona frentinegra | Dormilona-de-testa-preta
De zwartkruingrondtiran broedt hoog in de Andes van Chili en Argentinië en trekt in de zuidelijke winter naar de puna van Bolivia en Zuid-Peru. Hij is een grijze grondtiran met een smalle zwarte streep van het voorhoofd tot op de kruin. In het winterkwartier leeft hij vaak in groepjes met andere grondtirans.
Geluid
In het winterkwartier meestal stil; roept kort en zacht, ongeveer tik of tsiep.
Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.
Herkenning
17–18 cm. De bovendelen zijn egaal grijs tot bruingrijs. Een smalle zwarte streep loopt van de snavelbasis over het voorhoofd naar de voorkruin, met daaronder witte teugels. De onderzijde is lichtgrijs, de buik bijna wit. De vleugels zijn bruingrijs met lichte randen aan de slagpennen. De staart is zwart met witte buitenranden. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De klifgrondtiran Muscisaxicola albifrons is veel groter, met een wit voorhoofd en witte randen aan de binnenste slagpennen. De grijze grondtiran Muscisaxicola cinereus is kleiner en lichter, zonder zwarte kruinstreep. De witbrauwgrondtiran Muscisaxicola albilora heeft een duidelijke witte wenkbrauwstreep en een roodbruin waas op de achterkruin. De teugelgrondtiran Muscisaxicola capistratus heeft een roodbruine kruinvlek en een kaneelkleurige buik.
Leefgebied
In het gidsgebied in de puna en op het altiplano, op open, kort begroeide of kale grond, puinhellingen, langs bofedales en oevers van meren, meestal tussen 3500 en 4800 m. Loopt over de grond en pikt insecten op of vliegt er kort achteraan. Broedt alleen buiten het gidsgebied; het nest ligt in een rotsspleet.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: als wintergast in de puna van het zuiden, vooral in Puno, Arequipa, Moquegua en Tacna, in kleiner aantal verder naar het noorden. Bolivia: als wintergast op het altiplano en in de hoge Andes, van La Paz tot Potosí. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt de soort in de hoge Andes van Midden-Chili en West-Argentinië.
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek tussen april en oktober in de hoge puna bij bofedales en meren naar groepjes grondtirans; deze soort valt op door het egale grijs en de zwarte streep op het voorhoofd.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en er zijn geen grote bedreigingen bekend.
Wetenschappelijke naam
Muscisaxicola frontalis | (Burmeister, 1860)
Burmeister beschreef de soort in 1860 als Ptyonura frontalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Muscisaxicola werd in 1837 ingevoerd door D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye. De geslachtsnaam is een samentrekking van de geslachten Muscicapa (vliegenvangers) en Saxicola (paapjes en roodborsttapuiten). De soortnaam komt van Latijn frontalis, 'van het voorhoofd', naar het zwarte voorhoofd. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sierra de Mendoza, Argentinië.