Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Teugelgrondtiran
Teugelgrondtiran | Muscisaxicola capistratus
Cinnamon-bellied Ground Tyrant | Dormilona canela | Dormilona-de-barriga-canela
De teugelgrondtiran broedt in Patagonië en Vuurland en trekt in de zuidelijke winter noordwaarts naar de puna. In het gidsgebied is hij dus een wintergast op de hoogvlakten van Zuid-Peru en Bolivia. Hij is een van de weinige grondtirans met een duidelijk kaneelkleurige buik.
Geluid
In het winterkwartier meestal stil; roept zacht en hoog, ongeveer tsiep.
Opname: Bernabe Lopez-Lanus — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
16–17 cm. De bovendelen zijn grijsbruin, met een roodbruine kruinvlek die vooraan begrensd wordt door een zwarte voorhoofdsstreep. De teugel en een korte streep boven het oog zijn wit, de keel is wit. Borst grijs, buik, flanken en onderstaartdekveren kaneelkleurig. De staart is zwart met witte buitenranden. De seksen zijn gelijk; in de winter is de kruinvlek minder fel.
Verwarringssoorten
De roodnekgrondtiran Muscisaxicola rufivertex heeft een roodbruine vlek op de achterkruin, maar een witte buik en geen zwart voorhoofd. De punagrondtiran Muscisaxicola juninensis is bruiner, met een vage kaneelkleurige vlek op de achterkruin, en heeft geen kaneelkleurige buik. De geelnekgrondtiran Muscisaxicola flavinucha is groter, met een okergele nekvlek en een witte buik.
Leefgebied
In het gidsgebied in de puna en op het altiplano, op kort gras, kale grond, bofedales en de oevers van meren, meestal tussen 3500 en 4500 m. Loopt over de grond en pikt insecten op, vaak in losse groepjes, soms samen met andere grondtirans. Broedt alleen buiten het gidsgebied; het nest ligt in een holte tussen stenen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: als wintergast in de puna van het zuiden, vooral in Puno, Cusco en Arequipa, schaarser verder naar het noorden. Bolivia: als wintergast op het altiplano en in de hoge Andes van La Paz, Oruro en Potosí. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt de soort in het zuiden van Chili en Argentinië, tot in Vuurland.
- Zomergast (ca. apr–sep)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek tussen april en oktober in de puna rond meren en bofedales naar groepjes grondtirans en kijk naar vogels met een kaneelkleurige buik en een zwart voorhoofd.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en er zijn geen grote bedreigingen bekend.
Wetenschappelijke naam
Muscisaxicola capistratus | (Burmeister, 1860)
Burmeister beschreef de soort in 1860 als Ptyonura capistrata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Muscisaxicola werd in 1837 ingevoerd door D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye. De geslachtsnaam is een samentrekking van de geslachten Muscicapa (vliegenvangers) en Saxicola (paapjes en roodborsttapuiten). De soortnaam komt van Latijn capistratus, 'met halster of teugel', naar de tekening op de kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sierra de Mendoza, Argentinië.