Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Chiririparkiet

Chiririparkiet | Brotogeris chiriri

Yellow-chevroned Parakeet | Catita chirirí | Periquito-de-encontro-amarelo

De chiririparkiet is een slanke, groene parkiet met een gele streep langs de gevouwen vleugel. In het gidsgebied leeft hij in het laagland van Bolivia, in droogbos, savanne en bebouwd gebied. Hij werd vroeger samengenomen met de witvleugelparkiet, maar mist het wit in de vleugel.

Chiririparkiet (Brotogeris chiriri)
Foto: Giles Laurent — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een schel, krassend tsjirie en een luid gekwetter, vaak door groepen in de vlucht.

Luister: RoepXC1025097

Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–23 cm, met een vrij lange, spitse staart en een lichte, hoornkleurige snavel. Het kleed is groen, van onder iets geliger. De grote vleugeldekveren zijn helder geel en vormen een gele streep langs de gevouwen vleugel en een gele baan in de vlucht. De slagpennen zijn groen tot blauwgroen, zonder wit. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben minder geel in de vleugel.

Verwarrings­soorten

De witvleugelparkiet Brotogeris versicolurus heeft naast het geel ook wit in de vleugel en leeft langs de rivieren van het noordelijke Amazonegebied, niet in Bolivia. De kobaltvleugelparkiet Brotogeris cyanoptera en de tuiparkiet Brotogeris sanctithomae zijn kleiner en hebben geen geel in de vleugel. De monniksparkiet Myiopsitta monachus is groter, met een grijs gezicht en een grijze borst.

Leefgebied

Droogbos en Chaco-bos, cerrado en savanne met bomen, randen van vochtig bos en oeverbos, akkers met bomen, tuinen en parken in dorpen en steden; vooral in het laagland, plaatselijk tot ruwweg 1500 m in de uitlopers van de Andes. Eet vruchten, zaden, bloemen en nectar. Broedt in een holte in een boom of in een termietennest.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in het laagland van het noorden, oosten en zuiden, in Beni, Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija, en in de lagere uitlopers van de Andes. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos; in Peru hooguit uitzonderlijk in het uiterste zuidoosten. Buiten het gidsgebied in het midden en zuiden van Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In parken en lanen van Santa Cruz de la Sierra en in droogbos rond de stad, waar groepen luid kwetterend tussen bloeiende bomen vliegen. Let in de vlucht op de gele vleugelbaan zonder wit.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is in het grootste deel van het verspreidingsgebied algemeen en komt veel in bebouwd gebied voor; ze wordt gevangen voor de handel in kooivogels.

Wetenschappelijke naam

Brotogeris chiriri | (Vieillot, 1818)

Vieillot beschreef de soort in 1818 als Psittacus chiriri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Brotogeris werd in 1825 ingevoerd door Vigors. De geslachtsnaam komt van Grieks brotos, 'mens, sterveling', en gērus, 'stem, spraak', naar het vermogen menselijke spraak na te bootsen. De soortnaam komt van chiriri, de klanknabootsende Guaraní-naam die Félix de Azara voor deze parkiet in Paraguay optekende. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.