Alle soorten › Stormvogelachtigen › Pijlstormvogels › Cooks stormvogel

Cooks stormvogel | Pterodroma cookii

Cook's Petrel | Petrel de Cook | Grazina-de-cook

Cooks stormvogel is een kleine, lichtgrijze stormvogel die in Nieuw-Zeeland broedt en buiten de broedtijd de Grote Oceaan oversteekt naar de Humboldtstroom en verder naar het noorden. Hij houdt zich ver uit de kust op en vliegt snel, in hoge bogen boven de golven.

Cooks stormvogel (Pterodroma cookii)
Foto: JJ Harrison — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee stil. In de kolonies 's nachts snelle, hoge roepen.

Luister: RoepXC776936

Opname: Nathan El — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

26 cm, een kleine, slanke stormvogel met een korte zwarte snavel en lange, smalle vleugels. De bovendelen zijn licht blauwgrijs, met een donkere M-tekening over vleugels en rug; de staart is grijs met een donkere punt, de buitenste staartpennen zijn lichter. Kruin en achterhals zijn lichtgrijs, het voorhoofd is wit en rond het oog ligt een kleine zwartachtige vlek. De onderdelen zijn wit. De ondervleugel is vrijwel geheel wit, met alleen een korte donkere streep bij de pols en een smalle donkere rand aan de vleugelpunt. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De Filippi's stormvogel Pterodroma defilippiana is donkerder grijs, met een groter, opvallender oogmasker en een donkere voorrand aan de buitenkant van de ondervleugel. De dunbekprion Pachyptila belcheri heeft een witte wenkbrauwstreep en vliegt laag over de golven, zonder hoge bogen. De Juan Fernández-stormvogel Pterodroma externa heeft een vergelijkbaar patroon, maar is bijna twee keer zo groot.

Leefgebied

Open oceaan, vooral ver voorbij het continentaal plat. Eet vooral inktvis, kleine vis en kreeftachtigen, die hij in de vlucht van het wateroppervlak pikt. Broedt in holen in bebost heuvel- en bergland op eilanden voor Nieuw-Zeeland, vooral Hauturu (Little Barrier Island) en Whenua Hou (Codfish Island).

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru op doortrek en als niet-broedende gast ver op zee, vooral in de zuidelijke winter; voor Ecuador schaarser. Niet in Bolivia. Broedt niet in het gidsgebied. Buiten het gidsgebied broedend op eilanden voor Nieuw-Zeeland; buiten de broedtijd in de oostelijke Grote Oceaan, van de Humboldtstroom voor Chili en Peru noordelijk tot voor Midden-Amerika en Californië.

  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op pelagische tochten ver uit de kust van Peru tussen april en oktober; de kans neemt toe naarmate de boot verder voorbij het continentaal plat vaart.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De stand is toegenomen sinds katten en ratten van de belangrijkste broedeilanden zijn verwijderd, maar de soort broedt op zeer weinig eilanden en blijft daardoor gevoelig voor nieuwe roofdieren en andere rampen.

Wetenschappelijke naam

Pterodroma cookii | (Gray, 1843)

Gray beschreef de soort in 1843 als Procellaria Cookii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pterodroma werd in 1856 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks pteron, 'vleugel', en dromos, 'renner', naar de snelle vlucht. De soortnaam eert James Cook (1728–1779), Britse ontdekkingsreiziger en kapitein bij de Royal Navy. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Nieuw-Zeeland.