Alle soorten › Stormvogelachtigen › Pijlstormvogels › Galápagosstormvogel
Galápagosstormvogel | Pterodroma phaeopygia
Galapagos Petrel | Petrel de Galápagos | Grazina-de-galápagos
De galápagosstormvogel is een grote stormvogel die alleen op de Galápagos broedt, in holen in de vochtige hooglanden van enkele van de grootste eilanden. Overdag foerageert hij ver op zee; na zonsondergang keert hij naar de kolonies terug. De soort is ernstig bedreigd door ingevoerde roofdieren en het verlies van broedgebied, maar het broedsucces is plaatselijk hersteld door bestrijding van ratten.
Geluid
Op zee stil. In de kolonies, vooral na zonsondergang, langgerekte, klagende en piepende roepen.
Opname: Jacob Guachisaca Salínas — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
43 cm, een grote stormvogel met lange, smalle vleugels, een wigvormige staart en een forse zwarte snavel. Kruin, achterhals en de zijkanten van de kop zijn zwartachtig, scherp afgezet tegen het witte voorhoofd. De bovendelen zijn donker grijsbruin tot zwartachtig, met een vage donkere M-tekening. De onderdelen zijn wit, met een donkere halve kraag aan de zijkant van de borst. De ondervleugel is wit, met een zwarte voorrand die vanaf de pols als diagonale band naar binnen loopt, een zwarte vleugelpunt en een smalle donkere achterrand. Vliegt in hoge bogen en snelle zwenkingen boven het water. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De Juan Fernández-stormvogel Pterodroma externa is lichter grijs op de bovendelen, met een minder scherp afgezette kap en minder zwart op de ondervleugel. De galapagospijlstormvogel Puffinus subalaris is kleiner en bruiner, met een dunne snavel, en vliegt laag met snelle vleugelslagen. De wigstaartpijlstormvogel Ardenna pacifica heeft een dunne, lichte snavel, een langere staart en een bruinere bovenkant.
Leefgebied
Foerageert op open oceaan rond de Galápagos en ver daarbuiten, vaak boven gebieden waar koud water opwelt. Eet inktvis, vis en kreeftachtigen, die hij van het wateroppervlak pikt, vaak samen met tonijnen of dolfijnen. Broedt in holen in de vochtige hooglanden, ruwweg tussen 300 en 900 m, in steile hellingen en kraterwanden, tussen varens, mos en struiken en in de pampa-zone.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Broedt alleen op de Galápagos, op Santa Cruz, San Cristóbal, Floreana, Santiago en Isabela, en is het hele jaar in de omliggende wateren aanwezig. Op zee foeragerend tot ver ten oosten en noorden van de archipel, ook voor de kust van Ecuador en Colombia en zelden voor het noorden van Peru. Niet in Bolivia. Buiten het gidsgebied op zee noordelijk tot voor Midden-Amerika.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op boottochten tussen de eilanden, vooral in de vroege ochtend en tegen de avond; in de schemering vliegen vogels naar de broedkolonies in de hooglanden van Santa Cruz en San Cristóbal.
Staat van instandhouding
Ernstig bedreigd. Ingevoerde ratten, katten, varkens en honden doden eieren, jongen en volwassen vogels, en grazende geiten, landbouw en invasieve planten tasten de broedgebieden aan. Rattenbestrijding en bescherming van kolonies hebben het broedsucces plaatselijk verbeterd.
Wetenschappelijke naam
Pterodroma phaeopygia | (Salvin, 1876)
Salvin beschreef de soort in 1876 als Oestrelata phaeopygia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pterodroma werd in 1856 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks pteron, 'vleugel', en dromos, 'renner', naar de snelle vlucht. De soortnaam komt van Grieks phaios, 'donker', en pugē, 'stuit'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Isla San Cristóbal, Galápagos.