Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Delalandes piepertiran
Delalandes piepertiran | Corythopis delalandi
Southern Antpipit | Mosquero terrestre sureño | Estalador
De delalandes piepertiran is een tiran die als een pieper over de bosbodem loopt. Hij stapt met korte, snelle passen over het strooisel, wipt met zijn staart en klapt hoorbaar met zijn snavel. In het gidsgebied is het de zuidelijke soort van het geslacht Corythopis, beperkt tot het oosten van Bolivia.
Geluid
Een heldere, gefloten reeks van twee of drie tonen, waarvan de laatste daalt, met tussenpozen herhaald. Daarnaast droge klappende geluiden met de snavel, vooral als hij verstoord wordt.
Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm, met een rechte, vrij fijne snavel waarvan de ondersnavel licht is, en lange, lichte poten. De bovendelen zijn effen olijfbruin, de kruin nauwelijks donkerder dan de rug. Keel en buik zijn wit; over de borst loopt een band van zwarte lengtevlekken, die naar de flanken toe in strepen overgaat. Vleugels en staart zijn bruin, zonder vleugelstrepen. De seksen zijn gelijk; jongen zijn doffer, met een minder scherpe borstband.
Verwarringssoorten
De geringde piepertiran Corythopis torquatus lijkt sterk en is vooral op verspreiding te onderscheiden: hij leeft in het Amazonelaagland van het noorden van Bolivia en verder noordelijk. Hij heeft een donkerder, meer grijsbruine kruin en een bredere, zwartere borstband. Piepers Anthus hebben een vergelijkbare gestreepte borst, maar leven in open land en hebben een gestreepte rug.
Leefgebied
De bodem van halfvochtig en droog bos, galerijbos en de randen van vochtig laaglandbos, tot ongeveer 1000 m. Loopt over het strooisel en tussen de lage vegetatie en pikt insecten en spinnen van de grond en uit de lucht vlak daarboven. Het nest is een overdekte bal van mos en plantenmateriaal op de grond of op een lage, schuine stam.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: in het oostelijke laagland, vooral in Santa Cruz en aangrenzend Beni, in het Chiquitano-bos en de overgang naar het Amazonebos. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het midden en zuiden van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Loop langzaam over bospaden in het Chiquitano-bos en let op een kleine vogel die vóór je uit over de grond wegloopt en op een lage tak gaat zitten. In de vroege ochtend verraadt hij zich door zijn fluittonen en snavelklappen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is gebonden aan bos met een open bodem en verdwijnt waar het bos wordt gekapt, maar heeft een groot verspreidingsgebied.
Wetenschappelijke naam
Corythopis delalandi | (Lesson, 1831)
Lesson beschreef de soort in 1831 als Muscicapa Delalandi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Corythopis werd in 1836 ingevoerd door Sundevall. De geslachtsnaam combineert Grieks koruthōn, 'leeuwerik', met ōps, 'uiterlijk': een vogel die op een leeuwerik lijkt. Vernoemd naar de Franse natuuronderzoeker, ontdekkingsreiziger en verzamelaar Pierre Antoine Delalande (1787–1823), die in 1816 in Brazilië en van 1818 tot 1822 in tropisch Afrika verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Omgeving van Rio de Janeiro, Brazilië.