Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Diadeembaardkoekoek
Diadeembaardkoekoek | Hapaloptila castanea
White-faced Nunbird | Monja cariblanca | Chora-chuva-andino
De diadeembaardkoekoek is een grote, stille baardkoekoek van het nevelwoud in de Andes, met een witte band over het voorhoofd en een kastanjebruine buik. Hij is de enige baardkoekoek die zo hoog in de bergen leeft. Overal is hij schaars en verspreid; hij zit lang roerloos in de middenlaag en roept vooral in de schemering.
Geluid
Een reeks zachte, holle fluittonen of oehoe-achtige tonen, langzaam herhaald, soms in duet. Roept vooral voor zonsopgang en in de schemering en is dan het best te vinden.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
23–24 cm, met een grote kop, een zware zwarte snavel met een haakje en een vrij lange staart. Voorhoofd, teugel en kin zijn wit, aan de achterkant afgezet met zwart, wat een witte band rond de snavelbasis geeft. Kruin en achterhals zijn grijs. De bovendelen en de staart zijn olijfbruin tot grijsbruin. De onderdelen zijn warm kastanjebruin tot roodbruin. De iris is rood. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
In het nevelwoud lijkt geen andere soort er sterk op. De trappisten Monasa, zoals de witvoorhoofdtrappist Monasa morphoeus, leven in het laagland en zijn leigrijs met een rode of gele snavel. Baardvogels en trogons in hetzelfde bos zijn slanker en kleurrijker en houden een andere houding aan.
Leefgebied
Nevelwoud en vochtig bergbos, ook bosranden, ongeveer tussen 1600 en 3000 m, vooral tussen 2000 en 2600 m. Zit in de middenlaag en de onderste kronen en vliegt uit naar grote insecten en andere ongewervelden, soms naar kleine gewervelden. Over het broeden is weinig bekend; de soort nestelt vermoedelijk in een gang in een helling.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia verspreid in de Andes. In Ecuador op beide flanken van de Andes. In Peru op de oostflank in het noorden en lokaal verder zuidwaarts. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs paden en wegen door nevelwoud rond 2000–2500 m, bijvoorbeeld op de westflank in noordwest-Ecuador. Luister voor zonsopgang naar de holle fluittonen en kijk naar dikke, horizontale takken in de middenlaag.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is schaars en ongelijk verspreid; kap van nevelwoud tast plaatselijk de stand aan.
Wetenschappelijke naam
Hapaloptila castanea | (Verreaux, 1866)
Verreaux beschreef de soort in 1866 als Malacoptila castanea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hapaloptila werd in 1881 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks hapalos, 'zacht', en ptilon, 'veer'. De soortnaam komt van Latijn castaneus, 'kastanjebruin', naar de bruine onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Frontino, Antioquia, Colombia.