Alle soorten › Glansvogelachtigen › Baardkoekoeken › Kleine trappist

Kleine trappist | Micromonacha lanceolata

Lanceolated Monklet | Monjilla lanceolada | Macuru-pintado

De kleine trappist is een kleine, gedrongen baardkoekoek met een witte bles rond de snavel en een zwaar zwart gestreepte witte borst. Hij leeft in voetheuvelbos aan beide kanten van de Andes en zit urenlang stil in de middenlaag, vaak bij open plekken of langs beekjes. Hij is overal schaars.

Kleine trappist (Micromonacha lanceolata)
Foto: joel rosenthal from miami, florida, usa — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks hoge, ijle fluittonen die licht stijgen, als tsieeet, met tussenpozen herhaald. Roept vrij weinig.

Luister: ZangXC400815

Opname: Alonso Quevedo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een grote kop, een korte zwarte snavel en een korte staart. Voorhoofd en teugel zijn wit en vormen een witte bles rond de snavelbasis. De bovendelen zijn warm bruin met fijne lichte schubben. De onderdelen zijn wit met brede, lancetvormige zwarte strepen. De staart heeft een zwarte band voor de witachtige punt. De iris is donker. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De bruine trappist Nonnula brunnea is ongestreept, met roodbruine onderdelen en een slankere, grijze snavel. De Obama's baardkoekoek Nystalus obamai is veel groter en bruingeel, met fijne strepen en een oranjerode snavel. De witborstbaardkoekoek Malacoptila fusca is groter, met een oranje snavel en een witte borstvlek.

Leefgebied

Vochtig voetheuvelbos en lager bergregenwoud, ook bosranden, open plekken en oevers van beken, vooral tussen 300 en 1500 m, in het oosten ook in het aangrenzende laagland. Zit in de middenlaag en vliegt uit naar insecten in de lucht of op bladeren. Broedt in een holte in een termietennest of in een gang in de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia op de Pacifische flank van de westelijke Andes en op de oostflank. In Ecuador in de uitlopers aan beide kanten van de Andes. In Peru op de oostflank en in het aangrenzende laagland. In Bolivia schaars in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica, Panama en het westen van Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk langs beekjes, open plekken en bosranden in voetheuvelbos. De vogel zit vaak lang op één takje in de middenlaag en verraadt zich soms alleen door een korte uitval naar een insect.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is overal schaars, maar heeft een groot verspreidingsgebied; kap van voetheuvelbos tast plaatselijk de stand aan.

Wetenschappelijke naam

Micromonacha lanceolata | (Deville, 1849)

Deville beschreef de soort in 1849 als Bucco lanceolata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Micromonacha werd in 1881 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks mikros, 'klein', en monakhos, 'monnik' (Latijn monacha). De soortnaam komt van Latijn lanceolatus, 'lancetvormig', naar de lancetvormige strepen op de onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pampa del Sacramento, Peru.