Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Dikbekzaadkraker

Dikbekzaadkraker | Sporophila crassirostris

Large-billed Seed Finch | Semillero piquigrande | Bicudo-do-norte

De dikbekzaadkraker is een grote zaadkraker van natte graslanden en oevers in het noorden van Zuid-Amerika. Het mannetje is zwart met een lichte, zeer zware snavel. In het gidsgebied is de soort vooral in Colombia verspreid; verder zuidwaarts is ze schaars en plaatselijk.

Dikbekzaadkraker (Sporophila crassirostris)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een lange, heldere reeks fluittonen en trillers, voller en langzamer dan die van de kleinere zaadkrakers. De roep is een kort tsjek.

Luister: ZangXC259837

Opname: John V. Moore — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm, met een zware, hoge snavel, bij het mannetje lichtgrijs tot ivoorkleurig. Het mannetje is glanzend zwart, met een witte vleugelspiegel en witte ondervleugeldekveren; bij de westelijke ondersoort occidentalis is de vleugelspiegel kleiner en zijn de ondervleugeldekveren donkerder. Het vrouwtje is warm bruin, van onderen lichter, met een donkere snavel. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De zwartsnavelzaadkraker Sporophila atrirostris is iets groter en heeft als mannetje een zwarte snavel. De grootsnavelzaadkraker Sporophila maximiliani is nog groter, maar komt in het gidsgebied alleen in Bolivia voor. De diksnavelzaadkraker Sporophila funerea en de zwartkopzaadkraker Sporophila angolensis zijn kleiner en hebben een zwarte snavel; het mannetje van de laatste heeft een kastanjebruine buik.

Leefgebied

Grazige en struikrijke randen van moerassen, meren en rivieren, natte weilanden en hoog nat gras, in het laagland en op de lagere hellingen tot ongeveer 1000 m. Eet vooral zaden van zegges en grassen. Het nest is een kleine kom laag in een struik of tussen hoog gras.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Caribische laagland, de Magdalenavallei en plaatselijk langs de Westelijke Andes (occidentalis). In Ecuador schaars en plaatselijk in het Amazonelaagland en onregelmatig in het westen. In Peru zeldzaam en plaatselijk in het noordoosten. Uit Bolivia zijn enkele meldingen bekend, waarvan de status onduidelijk is. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en het noorden van Amazonisch Brazilië; ook gemeld uit Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-11-01 – 2026-10-31), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het Caribische laagland van Colombia langs moerasranden en natte weilanden met hoog gras naar zingende mannetjes. Let bij zwarte zaadkrakers vooral op de kleur en de grootte van de snavel.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, maar in het gidsgebied plaatselijk schaars. Vangst voor de kooivogelhandel heeft de soort op veel plaatsen doen afnemen.

Wetenschappelijke naam

Sporophila crassirostris | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Loxia crassirostris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam komt van Latijn crassus, 'dik', en rostrum, 'snavel', naar de dikke snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.