Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Grootsnavelzaadkraker
Grootsnavelzaadkraker | Sporophila maximiliani
Great-billed Seed Finch | Semillero picón | Bicudo
De grootsnavelzaadkraker is de grootste zaadkraker, met een zeer zware snavel. In het gidsgebied is hij alleen uit Bolivia bekend, waar recente gegevens schaars zijn. Door vangst om de zang is de soort uit grote delen van haar verspreidingsgebied verdwenen.
Geluid
De zang is een reeks heldere, melodieuze fluittonen, langzamer en voller dan die van de kleinere zaadkrakers. De roep is een kort tsjek.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm, met een zeer zware, hoge snavel, die bij het mannetje ivoor- tot hoornkleurig is. Het mannetje is glanzend zwart, met een witte vleugelspiegel en witte ondervleugeldekveren. Het vrouwtje is warm bruin, van onderen iets lichter, met een donkerdere snavel. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De zwartkopzaadkraker Sporophila angolensis is kleiner, heeft een zwarte snavel en als mannetje een kastanjebruine buik. De zwartsnavelzaadkraker Sporophila atrirostris heeft als mannetje een zwarte snavel. De dikbekzaadkraker Sporophila crassirostris is iets kleiner, met een minder zware snavel; in het gidsgebied overlappen beide soorten nauwelijks. Vrouwtjes van de grote zaadkrakers zijn in het veld vooral aan de snavelgrootte te herkennen.
Leefgebied
Moerassen, natte graslanden met struiken, randen van galerijbos en moerasbossen met moriche-palmen, in het laagland. Eet vooral zaden van zegges en grassen, die het met de zware snavel kraakt. Het nest is een kleine kom in een struik of in hoog gras.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia gemeld uit het noorden en oosten, onder meer in Beni en Santa Cruz; recente zekere waarnemingen zijn er zeer weinig. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied plaatselijk in Oost-Venezuela, Guyana, het noorden van Brazilië en het cerrado van Centraal- en Oost-Brazilië.
Hoe en wanneer kijken
In het gidsgebied is de soort uiterst zeldzaam. Elke waarneming in het wild, vooral in moerassige graslanden in het oosten van Bolivia, is het documenteren waard, met foto of geluidsopname; houd rekening met ontsnapte kooivogels.
Staat van instandhouding
Bedreigd (EN). De stand is sterk afgenomen door vangst voor de kooivogelhandel, waarin de zang zeer gewild is, en door drooglegging en omzetting van moerassen en graslanden. De wilde stand wordt geschat op ten hoogste enkele duizenden vogels.
Wetenschappelijke naam
Sporophila maximiliani | (Cabanis, 1851)
Cabanis beschreef de soort in 1851 als Oryzoborus maximiliani; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam eert prins Maximilian zu Wied-Neuwied (1782–1867), Duits natuuronderzoeker en ontdekkingsreiziger die in 1815–1817 in Oost-Brazilië verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit oostkust van Brazilië.