Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwartkopzaadkraker
Zwartkopzaadkraker | Sporophila angolensis
Chestnut-bellied Seed Finch | Semillero curió | Curió
De zwartkopzaadkraker is de meest verbreide zaadkraker oostelijk van de Andes. Het mannetje is zwart met een kastanjebruine buik. Om de zang wordt de soort, in Brazilië bekend als curió, op grote schaal als kooivogel gehouden.
Geluid
De zang is een lange, heldere reeks fluittonen, die vaak langzaam begint en in tempo en toonhoogte wisselt; de zang verschilt plaatselijk sterk. De roep is een kort tsjek.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm, met een zware, zwarte snavel. Het mannetje is glanzend zwart op kop, rug, keel en borst, met een kastanjebruine onderborst, buik en onderstaartdekveren, een kleine witte vleugelspiegel en witte ondervleugeldekveren. Het vrouwtje is van boven warm bruin en van onderen kaneelbruin, met een donkere snavel. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De diksnavelzaadkraker Sporophila funerea is als mannetje geheel zwart en leeft westelijk van de Andes; in de Magdalenavallei komen tussenvormen voor. De zwartsnavelzaadkraker Sporophila atrirostris en de dikbekzaadkraker Sporophila crassirostris zijn groter, met een nog zwaardere snavel, en de mannetjes zijn geheel zwart. Het roodbuikdikbekje Sporophila castaneiventris is kleiner en grijs met kastanjebruin, zonder zwart. Vrouwtjes van zaadkrakers zijn onderling vooral op grootte en snavelvorm te onderscheiden.
Leefgebied
Bosranden, grazige open plekken, ruigten, verlaten akkers en struikgewas, vaak in de buurt van water, in het laagland en de voetheuvels tot ongeveer 1200 m. Eet vooral zaden van grassen en zegges. Het nest is een kleine, ondiepe kom laag in een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia oostelijk van de Andes en in de Magdalenavallei. In Ecuador en Peru in het Amazonelaagland en de voetheuvels van de oostflank. In Bolivia in het noorden en oosten, in laagland en voetheuvels. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, op Trinidad, in een groot deel van Brazilië en in Paraguay en Noordoost-Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs bosranden en ruige open plekken in het Amazonelaagland, bijvoorbeeld rond lodges en dorpen, naar zingende mannetjes op een overhangende tak. Mannetjes zitten vaak een tijd stil op dezelfde plek.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd en wijdverbreid. Vangst voor de kooivogelhandel heeft de soort in delen van Brazilië en elders sterk doen afnemen.
Wetenschappelijke naam
Sporophila angolensis | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Loxia angolensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam verwijst naar Angola, de oorspronkelijk opgegeven en onjuiste herkomst. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Oost-Brazilië.