Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Diksnavelzaadkraker
Diksnavelzaadkraker | Sporophila funerea
Thick-billed Seed Finch | Semillero piquigrueso | Curió-de-bico-grosso
De diksnavelzaadkraker is een kleine zaadkraker met een zeer dikke snavel, die in het gidsgebied ten westen en noorden van de Andes leeft. Hij werd lang samen met de zwartkopzaadkraker als één soort beschouwd; in de Magdalenavallei komen tussenvormen voor. Het mannetje is geheel zwart, het vrouwtje warm bruin.
Geluid
De zang is lang en gevarieerd: een vlugge reeks heldere fluittonen, trillers en kwetterende tonen, vaak vanaf een open zitplaats. De roep is een kort, metaalachtig tsjek.
Opname: Stephan Risch — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm, met een zware, zwarte snavel met een vrijwel rechte bovenrand. Het mannetje is mat zwart, met een kleine witte vleugelspiegel en witte ondervleugeldekveren, die vooral in de vlucht te zien zijn. Het vrouwtje is van boven donker warm bruin en van onderen roodbruin, met eveneens een donkere snavel. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De zwartkopzaadkraker Sporophila angolensis heeft als mannetje een kastanjebruine buik en leeft vooral oostelijk van de Andes. De dikbekzaadkraker Sporophila crassirostris is groter en heeft als mannetje een lichte, ivoorkleurige snavel. Het mannetje van de jacarinagors Volatinia jacarina is glanzend blauwzwart, met een slankere, spitse snavel. Mannetjes van het noordelijk bont dikbekje Sporophila corvina zijn kleiner, met een kortere snavel en meestal wat wit op stuit of buik.
Leefgebied
Ruigten, overwoekerde weilanden, grazige open plekken, wegbermen en bosranden in vochtig laagland en voetheuvels, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. Eet vooral zaden van grassen en zegges. Het nest is een losse kom laag in struikgewas of hoog gras.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Pacifische laagland, het Caribische laagland en de valleien van de Magdalena en de Cauca. In Ecuador in het westelijke laagland en de voetheuvels, zuidwaarts tot ongeveer El Oro. Uit Peru vrijwel niet bekend; ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Zuidoost-Mexico tot Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in West-Ecuador en in het Colombiaanse laagland langs ruige wegbermen en in overwoekerde weilanden naar zingende mannetjes op een tak of draad. In hetzelfde terrein zitten vaak jacarinagorzen, die steeds opspringen vanaf hun zitplaats.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert van open, door de mens gemaakt terrein, maar wordt plaatselijk gevangen voor de kooivogelhandel.
Wetenschappelijke naam
Sporophila funerea | (Sclater, 1860)
Sclater beschreef de soort in 1860 als Oryzoborus funereus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam komt van Latijn funereus, 'als bij een begrafenis', naar het zwarte verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suchapam, Oaxaca, Mexico.