Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Roodstuitdikbekje
Roodstuitdikbekje | Sporophila hypochroma
Rufous-rumped Seedeater | Capuchino de lomo rufo | Caboclinho-de-sobre-ferrugem
Het roodstuitdikbekje is een van de capuchino's: kleine dikbekjes van open graslanden in het midden en zuiden van Zuid-Amerika, waarvan de mannetjes grijs met roodbruin zijn. De soort broedt in de regentijd in natte savannes en trekt daarna weg. In het gidsgebied komt ze alleen voor in de savannes van Bolivia en in het uiterste zuidoosten van Peru.
Geluid
De zang is een reeks heldere, gevarieerde fluittonen en trillers, die het mannetje vaak vanaf een hoge grasstengel laat horen. De roep is een zacht tsjie.
Opname: Capovilla Pablo H — CC BY-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10 cm, met een korte, kegelvormige, donkere snavel. Het mannetje heeft een grijze kruin, nek en rug en een diep kastanjebruine stuit en onderkant, van keel tot onderstaartdekveren; de vleugels zijn donker met grijze randen en een kleine witte vleugelspiegel. Het vrouwtje is van boven bruin en van onderen lichter geelbruin, met een lichtere snavel. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje en krijgen het roodbruin geleidelijk.
Verwarringssoorten
Het roodbuikdikbekje Sporophila castaneiventris heeft als mannetje een grijze stuit en grijze flanken; het kastanjebruin beperkt zich tot een baan midden over keel en buik. Het okerbuikdikbekje Sporophila hypoxantha is op stuit en onderkant lichter, kaneelkleurig. Het zwartkeeldikbekje Sporophila ruficollis heeft een donkerbruine keel die afsteekt tegen de lichtere buik. Vrouwtjes van al deze soorten zijn in het veld nauwelijks uit elkaar te houden; let op de mannetjes in dezelfde groep.
Leefgebied
Hoge, seizoensgebonden overstroomde graslanden en natte savannes, vaak met verspreide struiken, in het laagland onder ongeveer 500 m. Eet vooral graszaden, die het van de aren plukt. Het nest is een kleine kom laag in hoog gras of in een struikje.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in de savannes van Beni en Santa Cruz, waar de soort broedt; buiten de broedtijd trekt een groot deel weg. In Peru alleen bekend uit de Pampas del Heath in Madre de Dios. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt de soort ook in Paraguay en Noordoost-Argentinië en overwintert ze vooral in het cerrado van Centraal-Brazilië.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de regentijd (ongeveer november–maart) in natte graslanden van de Beni-savannes naar zingende mannetjes op hoge grashalmen. Buiten de broedtijd mengt de soort zich met groepen andere capuchino's; let dan vooral op de mannetjes.
Staat van instandhouding
Gevoelig (NT). De stand neemt af door het omzetten van natuurlijke graslanden in weiland en akkers, door frequente branden en door vangst voor de kooivogelhandel.
Wetenschappelijke naam
Sporophila hypochroma | Todd, 1915
Todd beschreef de soort in 1915 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam komt van Grieks hupo, 'onder', en khrōma, 'kleur', naar de roodbruine onderkant. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Buena Vista, Santa Cruz, Bolivia.