Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Iberadikbekje

Iberadikbekje | Sporophila iberaensis

Ibera Seedeater | Capuchino iberá | Caboclinho-do-iberá

Het iberadikbekje is een capuchino die pas in 2016 werd beschreven, uit de moerassen van Iberá in het noordoosten van Argentinië. Het mannetje onderscheidt zich van verwante soorten door de grijze kruin boven een donkere keel en nekband. Waar de soort overwintert is nog niet goed bekend; er zijn meldingen uit het laagland van Bolivia.

Iberadikbekje (Sporophila iberaensis)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Mannetjes zingen in de broedtijd vanaf hoge plekken een eigen zang, die verschilt van die van andere capuchino's in hetzelfde gebied. Over de stem in de wintergebieden is weinig bekend.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

10 cm, met een korte, dikke, zwarte snavel. Het mannetje heeft een grijze kruin; nek, wangen, kin en keel zijn donkerbruin, en het donker loopt als smalle band rond de nek. Rug en stuit zijn olijfbruin, de vleugels donker met een grote witte vleugelspiegel, borst en buik licht kaneel- tot roomkleurig. Het vrouwtje is van boven bruin en van onderen lichter geelbruin, zonder kenmerken. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Het zwartkeeldikbekje Sporophila ruficollis heeft een grijze nek en rug, en de donkere keel loopt door tot op de borst; jonge mannetjes van die soort kunnen sterk op het iberadikbekje lijken. Het okerbuikdikbekje Sporophila hypoxantha heeft een grijze rug en geen donkere keel. Vrouwtjes van deze groep zijn in het veld niet met zekerheid te onderscheiden.

Leefgebied

Broedt in seizoensgebonden en permanent natte graslanden en moerassen met hoge pollen gras en zegge; buiten de broedtijd waarschijnlijk in vergelijkbare graslanden en savannes in het laagland. Eet vooral graszaden. Het nest is een kleine kom laag in het gras.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia zijn er meldingen uit het laagland, vooral uit de savannes van Beni; hoe regelmatig de soort er voorkomt en in welke tijd van het jaar is niet goed bekend. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt de soort in het noordoosten van Argentinië (Corrientes) en in Paraguay; de wintergebieden liggen vermoedelijk in het midden van Brazilië en mogelijk in Bolivia.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bekijk in de savannes van Beni groepen capuchino's goed: mannetjes met een grijze kruin, donkere keel en olijfbruine rug kunnen deze soort zijn. Een foto en een geluidsopname helpen bij het vaststellen.

Staat van instandhouding

Gevoelig. De stand telt waarschijnlijk minder dan 10.000 volwassen vogels. Bedreigingen zijn de omzetting en het afbranden van graslanden, beweiding, bosaanplant, het droogvallen van moerassen en mogelijk vangst als kooivogel.

Wetenschappelijke naam

Sporophila iberaensis | Di Giacomo & Kopuchian, 2016

Di Giacomo & Kopuchian beschreef de soort in 2016 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam verwijst naar de Esteros del Iberá in Corrientes, Argentinië; Iberá is Guaraní voor 'glinsterend water'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Esteros del Iberá, Corrientes, Argentinië.