Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwartsnavelzaadkraker
Zwartsnavelzaadkraker | Sporophila atrirostris
Black-billed Seed Finch | Semillero piquinegro | Bicudo-de-bico-preto
De zwartsnavelzaadkraker is een grote zaadkraker van het westelijke Amazonegebied, met een zeer zware, zwarte snavel. Hij leeft plaatselijk op riviereilanden en in ruigten langs rivieren en meren. De soort is in het hele verspreidingsgebied schaars en weinig bestudeerd.
Geluid
De zang is een lange reeks heldere, melodieuze fluittonen, soms afgewisseld met kwetterende tonen. De roep is een kort tsjek.
Opname: Paul Coopmans — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm, met een zeer zware, hoge, zwarte snavel. Het mannetje is glanzend zwart, met een witte vleugelspiegel en witte ondervleugeldekveren. Het vrouwtje is warm bruin en van onderen lichter roodbruin, met eveneens een zwarte snavel. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De dikbekzaadkraker Sporophila crassirostris is iets kleiner en heeft als mannetje een lichte, ivoorkleurige snavel. De zwartkopzaadkraker Sporophila angolensis is duidelijk kleiner, met een kleinere snavel, en heeft als mannetje een kastanjebruine buik. Het mannetje van de jacarinagors Volatinia jacarina is veel kleiner, blauwzwart, met een dunne, spitse snavel.
Leefgebied
Hoog gras, wild suikerriet (Gynerium) en struikgewas op riviereilanden en oevers, randen van meren en moerassen en ruige open plekken in het Amazonelaagland en in voetheuvels en dalen aan de oostflank, tot ongeveer 1000 m. Eet vooral zaden van grassen en zegges. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Ecuador zeldzaam en plaatselijk in het Amazonelaagland. In Peru plaatselijk oostelijk van de Andes, van het noorden tot het zuidoosten, onder meer in de Mayovallei in San Martín. In Bolivia schaars in het noorden. In Colombia hooguit in het uiterste zuiden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied mogelijk in het uiterste westen van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek op riviereilanden en in ruigten met wild suikerriet langs rivieren in Oost-Ecuador en Oost-Peru, en in de ruige open plekken van de Mayovallei bij Rioja en Moyobamba, naar zingende mannetjes op een hoge stengel.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd, maar overal schaars. Vangst voor de kooivogelhandel en het verdwijnen van oevervegetatie kunnen plaatselijk een rol spelen.
Wetenschappelijke naam
Sporophila atrirostris | (Sclater & Salvin, 1878)
Sclater & Salvin beschreef de soort in 1878 als Oryzoborus atrirostris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam komt van Latijn ater, 'zwart', en rostrum, 'snavel', naar de zwarte snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Moyobamba, San Martín, Peru.