Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Fluweelkaptangare

Fluweelkaptangare | Catamblyrhynchus diadema

Plushcap | Gorradiadema | Gorro-de-pelúcia

De fluweelkaptangare is een gedrongen, kastanjebruine en grijze vogel met een goudgeel, fluweelachtig voorhoofd, van het hogere bergbos van Colombia tot Bolivia. Hij is sterk gebonden aan bamboe (Chusquea), waarin hij met zijn korte, dikke snavel de knopen en bladscheden openwrikt. Lang werd hij in een eigen familie geplaatst; nu geldt hij als een afwijkende tangare.

Fluweelkaptangare (Catamblyrhynchus diadema)
Foto: desertnaturalist — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, dunne tsip-roepjes. De zang is een snelle, wisselende reeks hoge tjilpende en piepende tonen.

Luister: ZangXC1005176

Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm, met een korte, dikke, zwartachtige snavel. Het voorhoofd en de voorkruin zijn goudgeel, met korte, dichte, fluweelachtige veren; de achterkruin en nek zijn zwart. Gezicht en onderdelen zijn diep kastanjebruin, de bovendelen, vleugels en staart leigrijs. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn olijfbruin tot okerbruin, zonder goudgele kap en met lichtere onderdelen.

Verwarrings­soorten

De roodbrauwspitssnavel Conirostrum rufum heeft een roodbruin gezicht en roodbruine onderdelen, maar een grijze kruin zonder geel en een dunne, spitse snavel. De kaneelborsttangare Thlypopsis ornata heeft een witte buik en een dunne snavel. De goudkruintangare Iridosornis rufivertex heeft een goudgele kruinvlek, maar een blauw verenkleed.

Leefgebied

Bamboebestanden in nevelwoud en hoger bergbos, ook bosranden en struweel met bamboe, ruwweg tussen 2200 en 3500 m. Zoekt in paartjes of groepjes in de bamboe naar insecten en ander voedsel, vaak in gemengde groepen. Het nest is een kom van mos en vezels in dichte vegetatie.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia op de drie Andesketens en in de Serranía de Perijá. In Ecuador op beide flanken van de Andes. In Peru langs de Andes, vooral op de oostflank. In Bolivia op de oostflank van de Andes in het noorden en midden van het land. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de bergen van Venezuela en in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bamboe in het hogere nevelwoud en aan de boomgrens, vooral waar gemengde groepen door bamboe trekken. Luister naar het zachte gekraak van de snavel in de bamboestengels.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van bamboe in bergbos; bosverlies en het massaal afsterven van bamboe na bloei kunnen de stand plaatselijk doen schommelen.

Wetenschappelijke naam

Catamblyrhynchus diadema | de Lafresnaye, 1842

De Lafresnaye beschreef de soort in 1842 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Catamblyrhynchus voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks katambluoō, 'afstompen', en rhunkhos, 'snavel': een vogel met een stompe snavel. De soortnaam is Latijn diadema, van Grieks diadēma, 'koninklijke hoofdband', naar de fluweelachtige gele kap. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.