Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Fluweeltangare

Fluweeltangare | Ramphocelus carbo

Silver-beaked Tanager | Tangara picoplata | Pipira-vermelha

De fluweeltangare is een van de meest verbreide tangaren van het Amazonelaagland en de voet van de Andes. Het mannetje is fluweelachtig zwartrood met een sterk verbrede, zilverwitte ondersnavel die in het veld goed opvalt. De soort leeft in luidruchtige groepjes in bosranden, struweel en tuinen.

Fluweeltangare (Ramphocelus carbo)
Foto: Mike & Chris — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Groepen laten voortdurend scherpe tsjek-roepjes horen; de zang is een eenvoudige, herhaalde reeks fluittonen, vaak in de vroege ochtend.

Luister: RoepXC1182883

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm. Het mannetje is fluweelachtig donker zwartrood, met een helderder karmozijnrode keel en borst; de ondersnavel is sterk verbreed en zilverwit, de bovensnavel zwart. Het vrouwtje is donker roodbruin, met een roodachtiger stuit en buik en een donkere snavel zonder opvallende zilverwitte ondersnavel. Jongen lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De zwartmaskertangare Ramphocelus nigrogularis heeft een helder karmozijnrode kop en rug en een zwart masker. De zwartbuiktangare Ramphocelus melanogaster in het Huallagadal in Peru heeft bij het mannetje een helder karmozijnrode stuit en flanken en een zwart buikmidden. Het vrouwtje van de zwarte tangare Tachyphonus rufus is egaal roestbruin, lichter en minder roodachtig.

Leefgebied

Bosranden, struweel, rivieroevers, várzea-randen, secundaire groei, plantages en tuinen, van het laagland tot ruwweg 1500 m. Leeft in groepjes die door struiken en lage bomen trekken en vooral vruchten eten, ook insecten. Het nest is een kom in een struik of lage boom.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes en op de lagere oostelijke hellingen. In Ecuador in het Amazonelaagland en op de lagere oostelijke hellingen. In Peru in het laagland en de dalen ten oosten van de Andes. In Bolivia in het laagland en de lagere Yungas. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, op Trinidad, in de Guyana's, een groot deel van Brazilië en Paraguay.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In dorpen, tuinen en langs rivieroevers in het Amazonelaagland zie je groepjes donkerrode vogels met een zilverwitte ondersnavel die in vlucht en in de schaduw van struiken vaak als eerste opvalt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijd verspreid en algemeen, en profiteert van open, door mensen gevormd landschap.

Wetenschappelijke naam

Ramphocelus carbo | (Pallas, 1764)

Pallas beschreef de soort in 1764 als Lanius (Carbo); omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ramphocelus werd in 1805 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam combineert Grieks rhamphos, 'snavel', en koilos, 'hol, concaaf'. De soortnaam komt van Latijn carbo, 'houtskool', naar het donkere verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.